Ngứa da nằm ở một vùng lưng chừng khó chịu: không đủ nặng để bạn đi khám, nhưng cũng không thể làm ngơ. Điều khiến nhiều người mệt mỏi hơn cả là những nỗi lo thầm lặng kéo dài – không biết mình ngứa da có phải do bệnh lý gì không. Dưới đây là 6 nguyên nhân ngứa da thường gặp, và hướng xử lý phù hợp được Beaudy.vn chắt lọc.
Ngứa da do khô da
Hay gặp nhất của biểu hiện ngứa da dai dẳng, là tình trạng khô da. Khô da có thể xuất hiện quanh năm, đặc biệt vào mùa đông, hay ở những nơi có khí hậu khô. Thậm chí, khi chúng ta già đi, da ít tiết dầu hơn, nên da dễ mất độ ẩm khiến da bị khô căng.
Đi kèm với cảm giác ngứa da dai dẳng, khô da còn kèm theo những biểu hiện khác: đóng vảy trắng nhỏ (khuỷu tay, chân mày, 2 bên cằm, ngực, và nhiều vùng da khác), da có biểu hiện nứt nẻ (gót chân, kẽ móng tay). Khi tình trạng khô da kéo dài thường ngứa dai dẳng, dẫn đến thói quen gãi nhiều hơn, nhưng càng gãi da càng có nguy cơ bị chảy máu, nhiễm trùng.
Một vài phương pháp giúp cải thiện tình trạng khô da:
- Dưỡng ẩm thường xuyên với các loại kem dưỡng kết cấu dày hơn, hoặc các loại bơ, sáp, hay thuốc mỡ. Các thành phần quan trọng như: Ceramide, Cholesterol, Axit béo và các dầu khoáng sẽ giúp củng cố hàng rào bảo vệ da, làm mềm và khóa ẩm lại nhanh chóng.
- Khi da khô, không nên tắm với nước nóng quá thường xuyên, ngay cả những yếu tố tác động khác như: sữa rửa mặt, xà phòng, sữa tắm, có thể là nguyên nhân gây khô da nghiêm trọng.
- Ở một vài nơi có khí hậu lạnh, khi khô da bạn có thể đeo thêm các găng tay có đệm bông cotton bên trong, vừa giữ ẩm, vừa giảm kích ứng.
- Bổ sung thêm các loại máy tạo độ ẩm tự nhiên trong nhà cũng là giải pháp cần thiết với những tình trạng khô da kéo dài.
Ngứa da do viêm da cơ địa (Eczema)
Viêm da hay chàm da rất phổ biến, đặc biệt đây còn là tình trạng mãn tính sẽ kéo dài theo thời gian. Khi chàm da bùng phát, sẽ gây ngứa ngáy khó chịu dữ dội, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sinh hoạt. Chàm da thường xuất hiện khi còn trẻ tuổi, nhưng đôi khi phát hiện chàm da khi đã lớn. Thường có liên quan đến tiền sử hen suyển, hay gia đình có người chàm da.
Biểu hiện của chàm da: ngứa dữ dội, da đỏ, có vảy ở (bàn tay, khuỷu tay, đầu gối, cổ và mặt).
Khi những đợt bùng phát chàm da kéo đến, bùng phát diện rộng thì nên thăm khám bởi bác sĩ và điều trị. Trong cuộc sống hàng ngày, khi chàm da nhẹ có thể dùng các loại kem chứa hydrocortisone không kê toa, và không lạm dụng thuốc này quá nhiều. Cùng với đó, khi chàm da cần để ý thêm các tác nhân gây kích ứng âm thầm, từ xà phòng tắm, áo vải trên người, các sản phẩm có mùi thơm.
Ngứa da do viêm da tiếp xúc hay phản ứng dị ứng
Bạn sẽ phát hiện tình trạng ngứa da này trong hoàn cảnh rất cụ thể, đó là sau khi tiếp xúc với một vật, một chất (hương liệu, chất bảo quản), hay một yếu tố gì đó,… Lúc này, ngoài biểu hiện ngứa da, sẽ thường kèm theo những dấu hiệu như: nổi mụn nhỏ, phồng rộp, cảm giác nóng, châm chích, da có sưng đỏ lên.
Đầu tiên, cần xác định tác nhân gây kích ứng và loại bỏ chúng ra khỏi cơ thể. Tiếp theo, rửa sạch lại vùng da bị tiếp xúc với nước sạch, có thể dùng thêm thuốc kháng histamine (có hướng dẫn của bác sĩ), và kem bôi Hydrocortisol (để giảm viêm). Và nếu bạn không chắc đâu là nguyên nhân gây kích ứng, hãy đến bệnh viện để được test các chất gây dị ứng cụ thể.
Ngứa da do vẩy nến
Vẩy nến thường là bệnh gây khó chịu hàng đầu, là bệnh mãn tính, khiến tế bào bị sản sinh nhanh quá mức. Các mảng da đỏ, hồng nổi lên trên bề mặt da, được bao phủ bởi các vảy màu trắng bạc. Vảy nến có thể ở da đầu, khuỷu tay, đầu gối, lưng,…
Khi gặp vẩy nến thường sẽ được điều trị với: steroid bôi ngoài da, vitamin D, chiếu ánh sáng sinh học, và bôi kem dưỡng ẩm,…Một vài trường hợp nặng của vẩy nến (biểu hiện đau, lan rộng, không đáp ứng với steroid bôi) nên đến gặp bác sĩ, đôi khi, vẩy nến nặng cần dùng thuốc uống sinh học toàn thân.
Ngứa da do nhiễm nấm
Nhiễm nấm thường sẽ liên quan đến môi trường sống: nơi ẩm ướt, ấm áp, giày dép dễ ra mồ hôi, tiếp xúc chung vật dụng với người khác,… Nấm da thường xuất hiện dạng hình tròn, ngứa ngáy, có viền nổi lên. Các trường hợp khác nấm da còn gây bong tróc, đỏ, nứt nẻ ở các ngón chân, dẫn đến nhiễm trùng. Và đặc biệt, nấm da có thể lây lan qua tiếp xúc bề mặt da, bề mặt bị nhiễm bẩn.
Các chế phẩm kháng nấm như Ketonazole ở dạng kem, dạng xịt có hiệu quả. Nhưng nếu không cải thiện sau vài tuần, thì nên thăm khám bởi bác sĩ. Đồng thời, cần giữ môi trường khô ráo, tránh dùng chung các vật dụng với người xung quanh.
Ngứa da do côn trùng cắn
Một nguyên nhân gây ngứa tạm thời đó là vết đốt do côn trùng cắn như: muỗi, bọ chét,… Khác với ghẻ, thường là ngứa dữ dội vào ban đêm, dai dẳng và lây lan qua tiếp xúc gần.
Bạn có thể chọn bôi các loại kem có chứa Calamine để làm dịu da, kết hợp với các thuốc kháng histamine để giảm ngứa. Riêng với ngứa da do ghẻ, thì cần phải thăm khám bởi bác sĩ, vệ sinh nghiêm ngặt mọi thứ của bản thân, từ chăn ga, quần áo,…
Ngứa da đôi khi chỉ là cảm giác nhất thời, nhưng cũng có khi liên tục gây phiền toái cho cuộc sống. Mặc dù thỉnh thoảng ngứa da là bình thường, nhưng nếu tình trạng ngứa da dai dẳng đó là một trong những dấu hiệu sớm để bạn thăm khám bởi bác sĩ. Lưu ý, không nên gãi ngứa vì nguy cơ trầy xước da, làm tăng yếu tố nhiễm trùng da. Bài viết được tham khảo chuyên môn từ American Academy of Dermatology (tuy nhiên không thay thế cho giá trị chẩn đoán).
Tham khảo các bài viết khác tại đây:
1 phản hồi
Bình luận của các bạn sẽ giúp cho bài viết trở nên đa dạng và phong phú hơn. Hãy để lại ý kiến của mình đi nào.