Rủi ro tiềm ẩn khi đeo lens thời trang – tuy đẹp nhưng có thể ảnh hưởng thị lực!

Không còn bó hẹp trong những cặp kính gọng dày cộm hay màu mắt đen, nâu thuần túy, lens thời trang mở ra một thế giới đa sắc: từ những tông màu tự nhiên như xám khói, xanh rêu đến những sắc thái huyền ảo như mắt mèo, màu hổ phách hay tím mộng mơ. Thế nhưng, phía sau vẻ đẹp lung linh ấy là những quy chuẩn khắt khe về y tế và cách sử dụng mà không phải ai cũng thấu hiểu. Một người tiêu dùng thông thái không chỉ biết chọn màu lens hợp với layout trang điểm, mà còn phải biết bảo vệ thị lực trước những rủi ro tiềm ẩn. Hãy cùng mình khám phá hành trình từ nguồn gốc đến những lưu ý an toàn ‘sống còn’ khi sử dụng kính áp tròng – lens thời trang nhé!

Lens thời trang là gì? Đặc điểm chính

Ý tưởng về kính áp tròng đã nhen nhóm từ thời Leonardo da Vinci vào năm 1508 khi ông mô tả việc nhúng mặt vào nước để thay đổi thị lực. Tuy nhiên, phải đến cuối thế kỷ 19, những chiếc kính áp tròng đầu tiên bằng thủy tinh mới ra đời tại Đức. Lens thời trang (Color Contact Lenses) thực chất là loại kính áp tròng được thiết kế với các vòng màu nhân tạo ở phần mống mắt, nhằm thay đổi màu sắc hoặc kích thước đồng tử (tạo hiệu ứng giãn tròng).

• Cấu tạo đa lớp: Một cặp lens chất lượng thường có cấu trúc 3 lớp: lớp bảo vệ mắt, lớp chứa hạt màu và lớp màng ngoài. Hạt màu được khóa ở giữa để tránh tiếp xúc trực tiếp với giác mạc.
• Độ giãn tròng (Graphic Diameter): Khác với kính áp tròng y tế (clear lens), lens thời trang có thông số giãn tròng. Các mẫu lens từ 13.0mm đến 13.5mm cho vẻ ngoài tự nhiên, trong khi trên 14.0mm tạo hiệu ứng đôi mắt to tròn như búp bê.

Chất liệu: Hiện nay chủ yếu có hai loại chất liệu:

• Polyhema: Chất liệu truyền thống, giá thành rẻ, độ ẩm khá nhưng khả năng truyền dẫn oxy thấp hơn.
• Silicone Hydrogel: Chất liệu cao cấp nhất, cho phép oxy đi xuyên qua kính để nuôi giác mạc, giúp đeo êm ái hơn và thời gian đeo lâu hơn.

So sánh lens thời trang và kính áp tròng

Trong thế giới phụ kiện dành cho mắt, việc phân biệt giữa lens thời trang và kính áp tròng (contact lenses) truyền thống thường gây nhầm lẫn vì chúng có vẻ ngoài khá giống nhau. Tuy nhiên, nếu xét về bản chất và mục đích sử dụng, chúng có những điểm khác biệt rất rõ rệt như sau:

1. Về mục đích sử dụng chính

Kính áp tròng (thường được hiểu là kính áp tròng y tế) được ra đời với nhiệm vụ hàng đầu là khắc phục các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị. Đây là giải pháp thay thế cho kính gọng, giúp người dùng có tầm nhìn rộng và thuận tiện hơn trong các hoạt động thể thao hay sinh hoạt hàng ngày.

Lens thời trang (hay còn gọi là Circle Lenses/Colored Lenses) tập trung chủ yếu vào yếu tố thẩm mỹ. Mục tiêu của nó là thay đổi màu sắc của mống mắt, làm giãn tròng (giúp mắt trông to tròn hơn) hoặc tạo ra các hiệu ứng hình ảnh đặc biệt (như mắt mèo, mắt ma cà rồng trong cosplay).

2. Thiết kế và cấu trúc hình ảnh

Kính áp tròng y tế thường là dạng trong suốt hoàn toàn. Thiết kế của nó tập trung vào độ cong và độ dày của thấu kính để điều chỉnh ánh sáng hội tụ đúng vào võng mạc. Phần trung tâm và phần rìa đều không có màu sắc để đảm bảo tầm nhìn chân thực nhất.

Lens thời trang có thiết kế phức tạp hơn về mặt hình ảnh. Nó thường có các vòng viền (limbal ring) để tạo độ sâu cho mắt và các lớp vân màu được in lớp giữa của kính. Một số loại lens thời trang còn có độ giãn tròng (DIA) lớn hơn so với kích thước mống mắt tự nhiên để tạo hiệu ứng “mắt búp bê”.

3. Thông số kỹ thuật và độ ẩm

Kính áp tròng y tế thường ưu tiên các chất liệu cao cấp như Silicone Hydrogel để tăng cường khả năng thẩm thấu oxy. Vì người dùng thường đeo kính cả ngày dài để làm việc, nên nó cần sự thoải mái tối đa và không gây khô mắt trong thời gian dài (có thể lên tới 12-24 giờ tùy loại).

Lens thời trang (đặc biệt là các loại giá rẻ) thường có hàm lượng nước thấp hơn và độ dày lớn hơn một chút do có thêm các lớp màu. Khả năng trao đổi oxy thường kém hơn kính trong suốt, vì vậy thời gian đeo khuyến cáo thường ngắn hơn (thường chỉ nên từ 6-8 giờ/ngày) để tránh tình trạng đỏ mắt hay mỏi mắt.

4. Độ cận và loạn

Kính áp tròng có dải độ cận cực kỳ rộng và chính xác, bao gồm cả các loại kính chuyên biệt cho người bị loạn thị nặng hoặc đa tròng cho người lớn tuổi.

Lens thời trang phần lớn là loại “không độ” (plano) dành cho người mắt khỏe muốn làm đẹp. Tuy nhiên, hiện nay các hãng cũng đã sản xuất lens màu có độ cận, nhưng việc tìm kiếm một cặp lens thời trang vừa có màu đẹp, vừa có độ loạn thị chính xác thường khó khăn hơn và ít sự lựa chọn hơn so với kính áp tròng y tế.

5. Đối tượng và hoàn cảnh sử dụng

Kính áp tròng là người bạn đồng hành “vô hình” hàng ngày của những người có tật về mắt, phù hợp trong mọi hoàn cảnh từ đi học, đi làm đến đi tiệc.

Lens thời trang thường được coi là một bước trong quy trình trang điểm. Nó thường được diện trong các dịp đặc biệt như chụp ảnh, dự tiệc, sân khấu hoặc khi bạn muốn thay đổi phong cách cá nhân một cách ấn tượng.

Thời gian đeo lens bao lâu là phù hợp?

Đây là vấn đề mà rất nhiều người dùng mắc lỗi sai. Có hai khái niệm về thời gian bạn cần phân biệt rõ:

Thời hạn sử dụng (Hạn dùng sau khi mở nắp)

• Lens 1 ngày: Chỉ dùng một lần rồi bỏ. Đây là loại sạch sẽ và an toàn nhất vì không tích tụ protein hay vi khuẩn.
• Lens ngắn hạn (2 tuần – 1 tháng): Phù hợp cho những người đeo thường xuyên, cần vệ sinh kỹ hằng ngày.
• Lens dài hạn (3 – 6 tháng): Kinh tế hơn nhưng độ rủi ro cao hơn nếu người dùng không tuân thủ nghiêm ngặt quy trình khử trùng.

Thời gian đeo mỗi ngày

• Dù lens của bạn có xịn đến đâu, giác mạc vẫn cần “thở”.
• Lens Polyhema: Chỉ nên đeo 6 – 8 tiếng/ngày.
• Lens Silicone Hydrogel: Có thể đeo từ 10 – 12 tiếng/ngày.

Lưu ý: Tuyệt đối không đeo lens đi ngủ. Khi ngủ, mắt đóng lại, lens sẽ ngăn cản oxy cung cấp cho giác mạc, dẫn đến nguy cơ loét giác mạc nghiêm trọng.

Lens thời trang kém chất lượng

Việc sử dụng lens thời trang kém chất lượng (thường là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc, giá siêu rẻ) cực kỳ nguy hiểm vì đôi mắt là bộ phận rất nhạy cảm. Chỉ sau vài giờ đeo, những loại lens này có thể gây ra những hậu quả từ nhẹ đến nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết và tác hại đáng sợ của chúng:

1. Cách nhận biết lens kém chất lượng

• Giá thành siêu rẻ: Những cặp lens được rao bán chỉ vài chục nghìn đồng (thường đi kèm quảng cáo combo 1 tặng 1).
• Bao bì sơ sài: Thông tin trên lọ hoặc vỉ lens không có hạn sử dụng rõ ràng, không có giấy phép của Bộ Y tế, hoặc in ấn mờ nhạt, sai chính tả.
• Chất liệu cứng và dày: Khi cầm trên tay, lens có cảm giác cứng, thô, không mềm mượt và dễ rách.
• Lớp màu lộ liễu: Ở lens kém chất lượng, lớp phẩm màu thường được in trực tiếp lên bề mặt tiếp xúc với mắt thay vì được kẹp giữa các lớp màng bảo vệ. Điều này khiến màu dễ bị bong tróc hoặc phai vào mắt.

2. Những tác hại nghiêm trọng đối với đôi mắt

Gây thiếu oxy giác mạc (Hypoxia) Lens rẻ tiền thường làm từ chất liệu nhựa cũ, không có khả năng thấm thấu oxy. Giác mạc không có mạch máu và cần lấy oxy trực tiếp từ không khí. Khi bị “ngạt thở”, mắt sẽ đỏ ngầu, sưng tấy và tầm nhìn bị mờ đi.

Viêm loét giác mạc do vi khuẩn Đây là hậu quả đáng sợ nhất. Lens kém chất lượng thường được sản xuất trong môi trường không vô trùng. Vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng (như Acanthamoeba) có thể xâm nhập vào các vết xước nhỏ trên mắt, gây viêm loét, dẫn đến sẹo giác mạc vĩnh viễn và mù lòa.

Kích ứng và dị ứng phẩm màu Do lớp màu in cẩu thả, các hóa chất tạo màu có thể trực tiếp gây dị ứng, ngứa ngáy, chảy nước mắt liên tục. Về lâu dài, các hạt màu này có thể gây lắng đọng sắc tố trên giác mạc.

Làm trầy xước giác mạc Bề mặt lens không được gia công tinh xảo thường có những gờ hoặc cạnh sắc nhọn li ti mà mắt thường không thấy được. Mỗi lần bạn chớp mắt, miếng lens này sẽ như một “lưỡi dao” siêu nhỏ cào xước bề mặt mắt.

Lưu ý khi dùng lens thời trang:

Để có một đôi mắt vừa đẹp vừa khỏe, bạn hãy ghi nhớ những “quy tắc vàng” sau:

• Kiểm tra độ cận: Nếu bạn bị cận thị, hãy đi khám để đo độ chính xác. Độ cận của lens thường nhẹ hơn độ cận của kính gọng khoảng 0.25 – 0.5 diop do khoảng cách từ kính đến mắt khác nhau.
• Mua tại địa chỉ uy tín: Chỉ mua lens có giấy phép của Bộ Y tế, có nguồn gốc rõ ràng (Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản…) và bao bì nguyên vẹn. Tìm mua lens của các thương hiệu lớn có đấy đủ giấy tờ và đảm bảo quy định, ví dụ như một số thương hiệu lens của Hàn được quảng bá bởi nghệ sĩ nổi tiếng.
• Luôn rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi chạm vào lens.
• Chỉ sử dụng nước ngâm chuyên dụng, tuyệt đối không dùng nước máy để rửa lens vì trong nước máy chứa ký sinh trùng Acanthamoeba có thể ăn mòn giác mạc.
• Thay nước ngâm sau mỗi lần sử dụng và thay khay đựng lens mỗi 3 tháng một lần.

Mua lens uy tín với giá ưu đãi tại đây

Lens thời trang giống như một món trang sức vô hình nhưng đầy quyền năng, giúp phụ nữ hiện đại tự tin biến hóa phong cách và làm mới chính mình. Tuy nhiên, đằng sau sự lấp lánh đó là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe thị lực mà chúng ta không được phép lơ là. Việc trang bị kiến thức về chất liệu, thời gian sử dụng và quy trình vệ sinh chính là cách chúng ta trân trọng ‘cửa sổ tâm hồn’ của mình. Hãy để lens thời trang là công cụ hỗ trợ cho sắc đẹp, chứ không phải là gánh nặng cho đôi mắt. Hy vọng bài viết này đã mang lại cho bạn cái nhìn toàn diện và thực tế nhất để mỗi khi đeo lens, bạn không chỉ cảm thấy xinh đẹp hơn mà còn hoàn toàn yên tâm về sự an toàn của mình. Chúc bạn luôn sở hữu đôi mắt rạng rỡ, trong sáng và tràn đầy sức sống nhé!