Các loại mụn trên mặt: cẩm nang phân biệt và chăm sóc da hiệu quả cho từng loại

Mụn luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bạn trẻ, đặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì khi chưa có đủ kiến thức về các loại mụn trên mặt. Vì không phân biệt đúng loại mụn, dẫn đến nhiều bạn điều trị mụn sai cách, và hậu quả đáng tiếc như thâm và sẹo lõm, khiến da mất đi vẻ thẩm mỹ tự nhiên. Hôm nay, Beaudy.vn sẽ giúp bạn phân biệt các loại mụn trên mặt, và giải pháp chăm sóc da hiệu quả cho từng nhóm mụn riêng biệt nhé.

Ở bài viết hôm nay, Beaudy.vn muốn hướng đến cách phân biệt mụn đơn giản và được áp dụng nhiều nhất. Đó là chia mụn thành 2 nhóm lớn: mụn không viêm và mụn viêm. Trong đó, mụn không viêm sẽ bao gồm: mụn đầu trắng, mụn đầu đen. Còn mụn viêm bao gồm: mụn sẩn, mụn mủ, mụn bọc và mụn nang. Từng nhân mụn sẽ có cơ chế hình thành khác nhau, và cách điều trị đặc biệt để đánh đúng vào cơ chế gây mụn. Sau đó, chúng ta cùng tìm hiểu về những nguyên nhân gây mụn thường gặp và trả lời các câu hỏi cơ bản về mụn.

Cách phân biệt các loại mụn trên mặt và chăm sóc da hiệu quả

Một làn da khỏe là như thế nào?

Trước tiên chúng ta cần phải biết được thế nào là một làn da khỏe, có như thế khi chăm sóc da cũng như điều trị mụn sẽ hướng đến những tính chất như thế này. Bề mặt da của chúng ta tồn tại các lỗ nhỏ gọi là lỗ chân lông, bên dưới có các tuyến bã nhờn có nhiệm vụ tiết ra dầu. Nhờ có lượng dầu này mà da chúng ta luôn duy trì được độ ẩm cần thiết, tránh da bị khô căng quá mức, đồng thời ngăn chặn các dấu hiệu lão hóa. Thế nên một làn da khỏe thì làn da sẽ có một ít lớp dầu tự nhiên, bề mặt mịn màng, lỗ chân lông có kích thước nhỏ, da rất ít mụn và không bị lão hóa sớm.

Mụn đầu trắng

Mụn đầu trắng là một dạng mụn viêm, cũng được xem là mụn nhân mụn đầu đen đóng. Đó là vì đầu nhân mụn không mở ra bên ngoài, nên không bị oxy hóa, khiến nhân mụn vẫn có đầu trắng và nằm sâu dưới da. Đặc điểm của nhóm mụn không viêm đều có nguyên nhân bắt nguồn từ việc sản xuất nhiều dầu thừa, kèm theo tế bào chết tích tụ lâu ngày không làm sạch. 2 yếu tố cơ bản này gây tắc nghẽn lỗ chân lông, ứ đọng nhân mụn bên dưới da. Mụn đầu trắng thường bị bỏ sót, ít được chú ý hơn so với mụn đầu đen vì chúng khó thấy hơn.

Giải pháp để điều trị mụn đầu trắng hiệu quả nhất, đó là dùng các hoạt chất: AHA/BHA, Benzoyl Peroxide và Reinoids (đặc biệt là Retinol).

Mụn đầu đen

Cơ chế gây mụn đầu đen dường như giống mụn đầu trắng, chỉ khác nhau là phần đầu của nhân mụn mở ra bên ngoài, tiếp xúc với không khí và bị oxy hóa nên có màu đen. Mụn đầu đen dễ nhận thấy, do tập trung ở những vị trí nổi bật trên mặt, như vùng chữ T (trán, mũi và cằm). Nếu điều trị mụn đầu đen hay mụn đầu trắng không tốt, thì chúng có thể chuyển sang mụn viêm khi có sự tấn công của vi khuẩn mụn C.Acnes.

Giải pháp để điều trị mụn đầu đen: giống như các hoạt chất dành cho mụn đầu trắng, các nhóm AHA (Glycolic Acid, Mandelic Acid, Lactic Acid), BHA (Salicylic Acid), Retinoids, Benzoyl Peroxide.

Mụn sẩn (Papules)

Là một dạng mụn viêm, kích thước nhỏ và không chứa mủ. Chúng xảy ra khi thành của lỗ chân lông bị tắc nghẽn, gay phản ứng sưng, đỏ cục bộ. Mụn sẩn có thể tiến triển thành mụn nặng hơn như mụn mủ, mụn bọc hoặc mụn nang.

Giải pháp điều trị mụn sẩn: Retinoids, Benzoyl Peroxide, Niacinamide và chiết xuất trà xanh, tràm trà,…

Mụn mủ (Pustules)

Là những nốt mụn có kích thước gần tương đồng với mụn sẩn, nhưng có mủ trắng hoặc mủ vàng kèm theo đó. Đó là vi có sự tham gia của vi khuẩn C.Acnes trong nhân mụn.

Ở giai đoạn này việc điều trị mụn mủ sẽ giống như điều trị mụn sẩn và tuyệt đối không được tự ý nặn mụn để tránh những tổn thương sâu.

Mụn bọc (Nodules)

Là mụn viêm có kích thước lớn hơn mụn sẩn và mụn mủ, nằm sâu bên dưới da và đầu mụn không rõ ràng. Đặc điểm của mụn bọc là đau và nhức nhiều. Mụn mủ bao gồm quá trình hoàn chỉnh của tất cả cơ chế gây mụn: tắc nghẽn lỗ chân lông, vi khuẩn gây mụn và phản ứng viêm.

Chính vì thế điều trị mụn bọc nên cân nhắc đến Retinoids, Benzoyl Peroxide và gặp bác sĩ da liễu để tư vấn dùng kháng sinh hoặc uống Isotretinoin.

Mụn nang (Cysts)

Mụn nang là loại mụn mủ nghiêm trọng nhất, có kích thước to và ăn sâu bên dưới nền da. Ngoài tất cả những đặc điểm của một nốt mụn viêm, thì mụn nang có nguy cơ để lại sẹo lõm cao nhất.

Điều trị mụn nang nên được thực hiện bởi bác sĩ da liễu, kết hợp đường bôi là Retinol hoặc Benzoyl Peroxide. Và không tự ý nặn mụn trong giai đoạn này.

Nguyên nhân gây ra mụn thường gặp nhất

Nguyên nhân gây mụn sẽ được làm 2 nhóm lớn: nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp.

• Nguyên nhân trực tiếp là do ba yếu tố: tuyến bã nhờn tăng hoạt động quá mức, các tế bào chết tích tụ lâu ngày và tăng sinh vi khuẩn C.Acnes gây mụn.
• Nguyên nhân gián tiếp thường liên quan: rối loạn hormone, chế độ ăn uống, ngủ nghỉ, stress hay quá trình chăm sóc da không đúng cách.

Câu hỏi thường gặp về các loại mụn trên mặt

Mụn có tự hết không?

Một nhân mụn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau: đó là mụn viêm hay mụn không viêm, cơ địa của từng người, nguyên nhân gây mụn và cách chăm sóc da hằng ngày như thế nào. Ví dụ như các nhân mụn đầu đen, mụn đầu trắng có thể khỏi nếu bạn làm sạch tốt sau vài tuần. Ngược lại mụn bọc và mụn nang nếu không điều trị sớm mụn sẽ phát triển nặng và gây sẹo lõm về sau này.

Có nên tự nặn mụn không?

Câu trả lời là không, bởi nặn mụn luôn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro và nguy cơ: nhiễm khuẩn mụn sang vùng da lành, đẩy nhân mụn sâu vào trong da và nguy cơ để lại thâm sẹo cũng cao hơn. Hiện nay, nặn mụn trở thành thói quen phổ biến của rất nhiều bạn trẻ, tuy nhiên nặn mụn không được khuyến cáo dù ở bất kỳ dạng mụn nào.

Làm sao để không để lại sẹo mụn?

Để không bị sẹo mụn thì thói quen nặn mụn nên được loại bỏ càng sớm càng tốt. Đồng thời có kiến thức về cách chăm sóc da mụn đúng cách, nhất là phân biệt được các loại mụn trên mặt và biết cách chọn đúng hoạt chất trong giai đoạn mụn. Cùng với đó, khi mụn phát triển thành mụn bọc, mụn nang thì nên thăm khám và điều trị kịp thời bởi các bác sĩ da liễu.

Mụn là vấn đề nan giải và khó giải quyết triệt để hoàn toàn, và hầu như ít nhiều ai trong chúng ta đều có nguy cơ nổi mụn như nhau. Thế nên, ngay từ những bước ban đầu chúng ta cần có cách phân biệt rõ ràng về các loại mụn trên mặt. Khi hiểu về mụn sẽ giúp chúng ta tiết kiệm được thời gian và chi phí khi lựa chọn sản phẩm chăm sóc da và điều trị mụn hợp lý hơn. Beaudy.vn hi vọng với những chia sẻ trong bài viết hôm nay đã mang đến thật nhiều thông tin có giá trị và hẹn gặp lại các bạn trong các chủ đề làm đẹp sắp tới nhé!