Bạn đã bao giờ tự hỏi liệu mỹ phẩm khi bôi lên da có thực sự hoạt động, hay cách chúng thẩm thấu vào da là gì? Thực tế, các hoạt chất có thể xâm nhập vào da qua nhiều con đường khác nhau, nhưng hiệu quả hấp thu lại phụ thuộc vào một số yếu tố quan trọng. Hãy cùng Beaudy.vn khám phá 4 con đường hấp thu hoạt chất qua da của bạn nhé!

Cấu tạo tế bào da và ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ hoạt chất

Hệ thông các lớp của da

Đầu tiên chúng ta cần nhắc lại về một vài điểm chính của tế bào da trên cơ thể. Làn da bao gồm 3 lớp là: biểu bì, trung bì và hạ bì. Chúng ta không nhắc lại về chức năng của da, mà sẽ tập trung hướng đến 2 tầng quan trọng nhất có ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ hoạt chất qua da, đó là ranh giới giữa lớp trung bì và biểu bì. Tại đây có sự phát triển các mao mạch máu vô cùng phong phú, khi hoạt chất được hấp thụ sẽ phân bố đến các tế bào da và phát huy tác dụng.

Vai trò của hàng rào bảo vệ da

Một trong những lớp bảo vệ quan trọng nhất, được xem là tấm khiên chống lại những tấn công từ bên ngoài, nếu không có nó thì làn da sẽ tổn thương vô cùng nghiêm trọng, đó là hàng rào bảo vệ da. Hàng rào bảo vệ da bao gồm 2 thành phần chính là: gạch (tế bào da) và vữa (là lớp lipid kép bao gồm có ceramide, axit béo và cholesterol). Chúng tạo ra lớp màng lipid không cho phép các phân tử lớn có thể đi qua. Ngược lại các phân tử ưa dầu như Retinoids lại rất dễ tương tác với lớp lipid nên hoạt động thuận lợi.

4 con đường hấp thu hoạt chất qua da

Con đường giữa các tế bào

Tuy chỉ chiếm 0.1mm thế nhưng lớp biểu bì lại có cấu trúc vô cùng phức tạp. Đầu tiên phải kể đến là các tế bào Keratinocytes ở lớp sừng liên kết chặt chẽ với nhau, với mục đích bảo vệ da, nhưng đồng thời cũng là thách thức lớn để các hoạt chất đi qua. Bởi tế bào Keratinocytes và Lipid tạo thành mạng lưới đặc biệt chỉ cho các phân tử nào ưa lipid qua được.

Thế nên, các nhóm chất như Retinoids, Salicylic Acid, vitamin E hay các thành phần chống oxy hóa,… nhờ tương thích với lớp lipid nên dễ dàng lướt qua các không gian gian bào và đi sâu vào trong da. Còn những thành phần ưa nước (Hydrophilic), Vitamin C (dạng Ascorbic Acid) nếu không có chất vật chuyển ưa dầu kèm theo thì khó hấp thụ hơn.

Con đường xuyên qua tế bào

Con đường thứ hai có tính khó nhằn hơn, đó là đòi hỏi các phân tử đi xuyên qua tế bào Keratinocytes mà không cần phải “luồn lách” như trước. Ngoài trừ các phân tử ưa dầu và có kích thước có thể đi qua, thì một giải pháp dành cho các phân tử ưa nước đó là sử dụng công nghệ bọc. Ví dụ như công nghệ liposome giúp bao bọc lấy các hoạt chất trong một túi nhỏ, tăng tính tương thích với màng tế bào và cho phép chúng dễ dàng thấm sâu vào bên dưới da.

Con đường qua nang lông và tuyến bã nhờn

Các tuyến bã nhờn và nang lông không chỉ có công dụng cân bằng độ ẩm, mà đây con là con đường cho các hoạt chất mỹ phẩm có thể đi qua. Vì bản chất của bã nhờn đã có sẵn các phân tử liphophilic (ưa dầu) nên chỉ cần các hoạt chất có tính tương thích với dầu (Retinol, Niacinamide, BHA) sẽ dễ dàng đi qua con đường này. Thế nhưng, bạn phải luôn điều tiết lượng bã nhờn một cách phù hợp, nếu chúng tiết ra quá mức ngược lại là nguyên nhân gây bít tắc lỗ chân lông khiến các hoạt chất càng khó hấp thu vào sâu trong da.

Con đường qua tác động cơ học

Đây là phương pháp xâm lấn da có chủ đích như lăn kim, phi kim,… bằng cách tạo ra những tổn thương nhỏ trên bề mặt da như một kênh dẫn giúp hoạt chất hấp thu vào da dễ dàng hơn. Thay vì phải dùng hàng loạt các công nghệ đắt tiền, các chất dẫn ưa dầu phức tạp thì việc mở ra một con đường sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Nhưng bên cạnh đó, người thực hiện phương pháp xâm lấn cũng sẽ phải đối mặt nguy cơ tổn thương da, khi hàm lượng collagen tăng sinh không đủ sẽ có nguy cơ sẹo lõm, ngược lại collagen tăng sinh quá mức thì gây ra sẹo lồi.

Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ của da

Tính chất lý hóa của hoạt chất

Về mặt lý thuyết nghiên cứu chỉ cần phân tử có kích thước nhỏ hơn 500 Dalton thì có thể thẩm thấu tốt hơn, vì dễ dàng vượt qua được các lớp tế bào da. Vậy các phân tử có kích thước lớn sẽ cần có công nghệ bọc phân tử, hoặc tách nhỏ hoạt chất dưới dạng nano, dùng các chất dẫn ưa dầu để hòa tan độ thẩm thấu, hoặc dùng phương pháp cơ học để mở đường cho hoạt chất đi vào sâu trong da.

Tùy thuộc vào tình trạng da của từng người

Bên cạnh đó, bạn có thể thấy tùy vào cơ địa mà có bạn dùng mỹ phẩm rất hợp, có bạn lại dễ kích ứng. Đó là vì nền da của mỗi chúng ta không giống nhau. Ví dụ bạn có làn da khô thì da có xu hướng thiếu độ ẩm, bắt buộc các tế bào các xếp khít lại để tránh mất nước, từ đó khiến hoạt chất khó thẩm thấu hoàn toàn. Hoặc ngay cả khi bạn có làn da dầu nhưng không làm sạch tốt, thì lớp lipid lại có thể gây tắc nghẽn lỗ chân lông, tạo môi trường không thuận lợi cho hoạt chất có thể đi vào.

Điều kiện của môi trường

Cùng với đó, hoạt chất hay thành phần mỹ phẩm còn chịu ảnh hưởng bởi tác động bên ngoài, đó là: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và các tác nhân khác. Ví dụ như nhiệt độ tăng (bạn có thể trong spa thường dùng các phương pháp xông hơi da mặt, ánh sáng LED đỏ) mục đích giúp tăng hiệu quả thẩm thấu. Ngoài ra, với một vài hoạt chất như Retinoids, AHA khi bôi vào ban ngày sẽ làm tăng nguy cơ nhạy cảm với ánh nắng mặt trời.

Cho đến hiện nay đã có rất nhiều nghiên cứu, phát minh và cải tiến về mặt công thức giúp tăng khả năng thẩm thấu của hoạt chất vào sâu trong da. Thế nên, nếu chăm chỉ dưỡng da đầy đủ (không lạm dụng quá mức) thì làn da sẽ khỏe mạnh, mịn màng và tươi trẻ theo thời gian. Hi vọng với 4 con đường hấp thu hoạt chất qua da trong bài viết hôm nay, Beaudy.vn sẽ mang đến thêm góc nhìn mới về ngành làm đẹp. Beaudy.vn chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại các bạn trong các chủ đề chăm sóc da sắp tới nhé!

Hàng rào bảo vệ da là một điều vô cùng quan trọng đối với cơ thể. Tuy nhiên vì chưa có sự hiểu biết kịp thời nên chúng ta đã vô tình khiến hàng rào bảo vệ da bị tổn thương ví dụ như từ tác động môi trường hoặc thói quen chăm sóc da hàng ngày. Do đó, việc quan tâm nhiều hơn và biết cách chăm sóc đúng cách là rất cần thiết.

Hàng rào bảo vệ da là gì?

Hàng rào bảo vệ da, đôi khi còn được gọi là “hàng rào độ ẩm” hoặc “lớp màng axit”, là một thuật ngữ được sử dụng để mô tả lớp trên cùng của làn da.

Khi nói về da, nó có ba lớp chính: biểu bì, lớp ngoài cùng của da; hạ bì, lớp giữa của da có chứa collagen, elastin, cung cấp máu và dây thần kinh của da; và lớp mỡ dưới da tạo thành rào cản giữa da và cơ.

Biểu bì chứa ba loại tế bào:

1. Tế bào sừng – những tế bào với dầu tự nhiên, cung cấp chất keo để liên kết các tế bào lại giúp hình thành lớp hàng rào vững chắc.
2. Tế bào hắc tố – những tế bào này tạo ra sắc tố melanin. Melanin biểu bì hấp thụ bức xạ tia cực tím và bảo vệ các cấu trúc bên dưới khỏi tác hại của tia UV. Melanin cũng mang lại cho làn da màu da tự nhiên.
3. Tế bào Langerhan — đây là những tế bào giúp da có phản ứng miễn dịch với vi khuẩn, nấm và vi rút.

Hầu hết các đề cập đến hàng rào bảo vệ da đều tập trung vào lớp trên cùng của biểu bì, lớp sừng.

Vai trò của hàng rào bảo vệ da

Hàng rào bảo vệ da có chức năng như: hấp thụ và giữ lại những chất có lợi và ngăn chặn những tác nhân có hại xâm nhập vào da. Hàng rào bảo vệ da bên trong cơ thể khỏi các chất độc vật lý (như ô nhiễm và hóa chất có hại) và bức xạ tia cực tím do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Hàng rào bảo vệ da cũng giúp cơ thể giữ độ ẩm tự nhiên bằng cách ngăn ngừa mất nước qua biểu bì.

Nếu lớp ngoài cùng của biểu bì (lớp sừng) không chứa đủ nước, da sẽ mất độ đàn hồi và có vẻ khô ráp, sần sùi và bong tróc. Da kém ẩm cũng không thể duy trì một hàng rào bảo vệ da nguyên vẹn thích hợp, khiến da dễ bị tổn thương hơn từ các nguồn bên ngoài và môi trường. Một hàng rào bảo vệ da khỏe mạnh sẽ giúp mang lại cho bạn làn da sáng mịn và đều màu hơn.

Dấu hiệu của hàng rào da bị tổn thương

Sự gián đoạn các chức năng cốt lõi của hàng rào bảo vệ da có thể biểu hiện theo một số cách, bao gồm:

1. Rosacea và bệnh chàm.
2. Da ngứa
3. Nhiễm trùng da
4. Tăng sắc tố
5. Da mất nước, xỉn màu
6. Chậm lành vết thương
7. Kích ứng da mãn tính

Tác nhân làm hỏng hàng rào bảo vệ da

Có nhiều nhân tố khiến cho lớp hàng rào bảo vệ da của chúng ta bị hư hại, trong đó có một số nguyên nhân thường gặp sau:

• Hút thuốc
• Thiếu ngủ
• Căng thẳng
• Chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng
• Sự ô nhiễm
• Gió
• Bức xạ của tia cực tím
• Thường xuyên rửa tay
• Sử dụng chất tẩy rửa làm mất đi lớp dầu tự nhiên của da
• Lạm dụng quá nhiều axit tẩy tế bào chết
• Sử dụng chất tẩy tế bào chết vật lý khắc nghiệt

Tuy nhiên, sự kết hợp của những thói quen hàng ngày có thể tránh được và không thể tránh khỏi gây ra những mức độ tổn thương khác nhau cho hàng rào bảo vệ da.

Biện pháp nuôi dưỡng hàng rào bảo vệ da

Sử dụng chất làm sạch da nhẹ nhàng

Vì môi trường đô thị làm tổn thương da, điều quan trọng là phải loại bỏ tất cả tàn dư của ô nhiễm khỏi da. Điều quan trọng là phải bảo vệ các ceramide tự nhiên và dầu tạo thành chất keo bảo vệ da của bạn. Quy trình làm sạch lý tưởng giúp loại bỏ lớp trang điểm, các chất ô nhiễm dạng hạt nhỏ và bụi bẩn mà không làm bong lớp da này. Tùy thuộc vào số lượng sản phẩm bạn sử dụng trên da, bạn có thể muốn thực hiện “làm sạch kép” để đạt được điều này ví dụ như các loại sữa rửa mặt dịu nhẹ và có thể dưỡng ẩm cho da.

Cân nhắc sử dụng serum và kem dưỡng

Bạn vẫn có thể sử dụng axit và / hoặc retinol, nhưng hãy cân bằng các thành phần này với các sản phẩm được thiết kế để hỗ trợ hàng rào bảo vệ da. Bạn có thể sử dụng một số thành phần như ceramides, axit hyaluronic, glycerin, và petrolatum có trong các loại serum và kem dưỡng để từ từ phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Điều trị viêm

Một khi da bị kích ứng thì bạn nên tập trung vào việc quan tâm và chăm sóc làn da trước tiên vì khi làn da khỏe mạnh thì hàng rào bảo vệ da mới có thể hoạt động tốt. Nên bỏ qua các hoạt chất tẩy tế bào chết khi da hơi nhạy cảm và thay vào đó hãy sử dụng serum hoặc kem dưỡng ẩm làm dịu da. Đối với tình trạng viêm nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như bệnh trứng cá đỏ hoặc bệnh chàm, hãy đến gặp bác sĩ da để điều trị kịp thời chứng viêm.

Đừng quên chăm sóc cơ thể

Chúng ta thường dành tiền bạc và thời gian cho khuôn mặt mà bỏ bê cơ thể. Cơ thể có thể dễ bị khô, ngứa, sạm và tăng sắc tố giống như trên da mặt. Lưu ý sử dụng các chất tẩy rửa nhẹ nhàng trên cơ thể với các sản phẩm tập trung vào làn da với các thành phần bảo vệ và nuôi dưỡng. Đây cũng là một cách để duy trì hàng rào bảo vệ da luôn hoạt động hiệu quả.

Chăm sóc bản thân

Da chính là cơ quan lớn nhất trong cơ thể bạn. Điều quan trọng ở đây là làn da chính là một phần cơ thể. Bạn ăn gì, ngủ bao nhiêu và cách bạn xả stress đều ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và sức khỏe làn da của bạn. Ranh giới giữa chăm sóc bản thân và chăm sóc da đã trở nên mờ nhạt. Ví dụ như bạn lựa chọn việc đắp mặt nạ có thể làm tươi sáng làn da ngay tức thì, nhưng một đêm nghỉ ngơi hợp lý sẽ hỗ trợ sức khỏe làn da của bạn về lâu dài.