Phần lớn, các trường hợp thâm, sạm và nám không cải thiện không phải vì mỹ phẩm kém, mà vì bạn đang điều trị sai loại sắc tố da. Khi chưa phân biệt rõ bản thân thuộc nhóm sắc tố nào, mọi routine dù có đắt tiền đến đâu cũng trở nên vô nghĩa. Bài viết này Beaudy.vn sẽ giúp bạn phân biệt 5 loại sắc tố da thường gặp nhất, và xác định xem bạn đang thuộc loại nào.

Góc nhìn tổng quan về sắc tố da và vết thâm trên da mặt

Sắc tố da là tình trạng tăng, hay giảm bất thường các melanin tại các vùng da cụ thể trên mặt, ngực, lưng, hay bất kỳ vị trí nào của cơ thể. Nguyên nhân chính gây rối loạn sắc tố da thường đến từ ánh nắng mặt trời, tác động của tia UVA/UVB. Ngoài ra, các yếu tố ảnh hưởng khác như là: thay đổi nội tiết tố, lão hóa da, mụn trứng cá, hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng sẽ ảnh hưởng đến hình thành melanin.

Ở Việt Nam, tình trạng tăng sắc tố da liên quan đến đốm đen, đốm nâu, đồi mồi, nám,… sẽ phổ biến nhất. Do tính chất công việc, và môi trường sống tiếp xúc nhiều với các yếu tố môi trường bất lợi, ô nhiễm khí hậu,…

Phân loại các sắc tố da thường gặp trên mặt

Đốm đen (Dark Spot)

Biểu hiện là tàn nhang, nốt ruồi, các bớt tăng sắc tố có màu đen so với các vùng da cụ thể khác. Nguyên nhân thường đến từ tia UV, di truyền, thuốc hoặc vết thâm sau mụn.

Lưu ý quan trọng khi gặp đốm đen đó là nên thăm khám với bác sĩ nếu đốm nâu thay đổi bất thường về kích thước, màu sắc để tầm soát ung thư da.

Đốm nâu/Đồi mồi (Solar Lentigines)

Là những đốm phẳng màu nâu do tiếp xúc lâu ngày với tia UV gây tổn thương tế bào melanin. Yếu tố chính dẫn đến tình trạng này là do lão hóa da và ánh nắng mặt trời.

Đốm trắng (White Spots)

Một trong những tình trạng điều trị khó khăn nhất khi nói đến rối loạn sắc tố da. Đốm trắng có thể do nấm (Pityriasis Versicolor), bạch biến (Vitiligo), thiếu hụt vitamin B12, hoặc viêm da cơ địa. Nguyên nhân thường đến từ bệnh tự miễn, hoặc do di truyền.

Đốm đỏ (Red Spots)

Có thể xuất hiện đốm đỏ trên da do viêm da, dị ứng (mỹ phẩm, thực phẩm), mụn trứng cá, thâm đỏ sau mụn hoặc chứng đỏ mặt (Rosacea). Đây được xem là một tình trạng da nhạy cảm, cần chăm sóc cẩn thận với những sản phẩm chuyên biệt, có tính dịu nhẹ.

Nám nội tiết (Melasma)

Nám da rất dễ gặp, phổ biến ở người có tông da sẫm màu, trở nên đậm hơn khi gặp ánh nắng mặt trời. Các mảng sẫm màu không đều do thay đổi estrogen, progesterone – thường liên quan đến thai kỳ, mãn kinh.

Hướng cách cách cải thiện tình trạng tăng sắc tố da

Về quy tắc cơ bản, để cải thiện tình trạng sắc tố da sẽ có 5 bước chăm sóc da cơ bản: làm sạch, serum vitamin C để chống oxy hóa, serum điều trị sắc tố da để can thiệp vào melanin, dưỡng ẩm và kem chống nắng. Tùy vào sắc tố da đang có trên mặt, bạn cần được thiết kế một quy trình chăm sóc cá nhân hóa, để từ đó đem lại hiệu quả cao nhất.

• Đốm đen và đốm nâu: tập trung vào các sản phẩm chứa vitamin C, serum có Axit Kojic, Tranexamic Acid, Glycolic Acid và chống nắng thật tốt cho da.
• Nám nội tiết: khó khăn do chịu ảnh hưởng của hormone, ưu tiên vào serum đặc trị đốm nâu có Tranexamic Acid và chọn kem chống nắng phổ rộng (ưu tiên loại có màu để vừa che khuyết điểm, vừa bảo vệ da trước nhiều loại tia UV, HEV, IR).
• Đốm đỏ: tập trung vào làm sạch thật dịu nhẹ cho làn da, độ pH của sữa rửa mặt ở mức 5.5. Đừng quên dưỡng ẩm cho da với các thành phần như Ceramide, Vitamin B5, Niacinamide nồng độ thấp, chiết xuất rau má (Cica),…
• Đốm trắng: được xem là tình trạng mất sắc tố da. Tập trung vào 2 bước dưỡng ẩm để giảm tình trạng khô da và bong tróc. Đồng thời chống nắng phải thật tốt vì lúc này khả năng tự bảo vệ của da trước tia UV là rất yếu.

Tham khảo Retinol thế hệ mới giúp chống lão hóa và giảm hình thành melanin tại đây

Xem thêm các bài viết làm đẹp tiếp theo của Beaudy.vn tại đây:

• Top 11 dòng serum mờ thâm – từ giá bình dân đến phân khúc cao
• Muốn hết thâm mụn nhanh? 3 tips bắt buộc phải kết hợp

Mục đích bài viết không thay thế cho lời khuyên của bác sĩ, chuyên gia làm đẹp. Bài viết Beaudy.vn nhằm cung cấp thêm thông tin, góc nhìn về làm đẹp giúp các bạn có thêm phương pháp chăm sóc da hiệu quả hơn.

Vì sao bạn càng đầu tư hàng triệu đồng để trị nám chân sâu, nhưng kết quả lại càng thất vọng? Không ít người tin rằng, chỉ cần dùng sản phẩm đắt tiền hay liệu trình mạnh là nám sẽ mờ. Nhưng thực tế thì khác, nám chân sâu phức tạp hơn nhiều, và chỉ một sai lầm nhỏ cũng khiến bạn thất bại khi điều trị. Beaudy.vn mời bạn cùng mình tìm hiểu về nám chân sâu rõ ràng, khoa học và tiết kiệm hơn!

Nám chân sâu là gì?

Dấu hiệu nhận biết nám chân sâu

Các tên gọi khác của nám chân sâu là nám đốm, nám nội tiết hay bớt Hori. Nhìn chung, nám là tình trạng tăng sắc tố da, do Melanin hình thành sâu bên dưới da, kể cả lớp trung hay hạ bì. Vì nám chân sâu được các đại thực bào (là một tế bào tự nhiên có trong máu) bao bọc lại, nên nám chân sâu có một lớp khiên bảo vệ vững chắc, nên rất khó điều trị.

Cách nhận biết nám chân sâu

• Về hình dạng, nám có kích thước to hơn đầu đũa, mọc rời rạc nhau, không tập trung thành một mảng lớn.
• Về màu sắc, rất đa dạng, nám chân sâu có màu nâu sẫm, xám xanh cho đến đen nhạt. Nhận biết rõ nhất thông qua soi da, phân tích da dưới ánh sáng Wood, sẽ thấy nám nằm sâu xuống lớp dưới biểu bì.
• Về vị trí, nám chân sâu dễ xuất hiện ở vùng gò má (đối xứng), vùng thái dương và trên trán. Đặc biệt, nám chân sâu thường đi kèm về tình trạng lão hóa da.

Phân biệt nám chân sâu với các nám da khác

Nám chân sâu dễ bị nhầm lẫn với: nám mảng hay tàn nhang.

• Nám mảng: tập trung ở lớp thượng bì (trên cùng của da). Hình thành dạng mảng lớn, lan rộng, ranh giới không rõ. Dễ đáp ứng điều trị với bôi thoa mỹ phẩm thông thường.
• Tàn nhang: xuất hiện ở lớp thượng bì, đốm nhỏ li ti như hạt mè. Tàn nhang thường nâu nhạt, cam và nhạt màu vào mùa đông, đậm màu vào mùa hè. Điều trị rất dễ tái phát.

Đối tượng nào dễ bị nám chân sâu nhất?

Nám chân sâu dễ gặp ở những nhóm đối tượng đặc biệt:

• Phụ nữ: sau 30 tuổi, mang thai, tiền mãn kinh, sau sinh, dùng thuốc tránh thai, thuốc kiểm soát nội tiết tố, thuốc thay thế hormone,…
• Nam giới: làm việc ngoài trời mà không bôi kem chống nắng hay bảo vệ da tốt, có bệnh lý cần dùng thuốc liên quan đến nội tiết.

Nguyên nhân hình thành nám chân sâu

Nám chân sâu rất dễ hình thành, và khi đã xuất hiện thì khó điều trị. Nên hiểu rõ nguyên nhân gây nám chân sâu từ đầu, sẽ giúp các bạn có phương pháp phòng ngừa nám hiệu quả hơn.

• Nám chân sâu gọi là nám nội tiết, vì có liên quan hormone Estrogen, hormone này có liên quan đến hormone MSH – khi tăng hoạt động sẽ làm tăng sản sinh melanin. Estrogen bị rối loạn khi mang thai, tiền mãn kinh, sau sinh, dùng thuốc tránh thai,…
• Tia UVA/UVB làm kích hoạt các phản ứng viêm, kích hoạt tế bào mẹ là Melanocytes tăng hoạt động, dẫn đến tăng sinh melanin bảo vệ da. Nhưng bị tăng quá mức gây nám đậm và sâu hơn.
• Lão hóa da cũng góp phần hình thành nám chân sâu, khi cấu trúc collagen và elastin lỏng lẻo tạo điều kiện cho các sắc tố melanin lắng đọng xuống bên dưới da thay vì đào thải ra bên ngoài theo chu kỳ tự nhiên.
• Bên cạnh đó, nám chân sâu cũng là Bớt Hori do di truyền, người dùng kem trộn, Corticosteroid, Hydroquinone làm tăng sắc tố ngược lại. Người thường xuyên căng thẳng làm tiết ra cortisol gây rối loạn nội tiết, giá tiếp hình thành nám chân sâu.

Vì sao điều trị nám chân sâu không thành công?

Có một sự thật, nám chân sâu rất khó để chữa khỏi 100%, vì gốc nám nằm ở trung hay hạ bì da, không thể đào thải trực tiếp melanin ra bên ngoài dễ dàng được. Nhưng có thể cải thiện phần lớn tình trạng sậm màu. Và đặc biệt, khi nám chân sâu xuất hiện rồi thì bạn cần kết hợp nhiều phương pháp lại với nhau, điều này rất quan trọng để giải quyết tình trạng nám.

• Chống nắng là điều kiện bắt buộc nếu bạn muốn hết nám chân sâu, ưu tiên kem chống nắng SPF 50+, PA (++++), tốt nhất chống được cả ánh sáng xanh.
• Không được dùng các loại kem trộn, thuốc rượu, hoặc các thành phần làm trắng nhanh không rõ nguồn gốc. Vì có thể gây nám kháng trị (Ochronosis), lúc này hầu như không thể trị nám được nữa.
• Tham khảo công nghệ cao như: Laser Nd:YAG, Laser Pico,… điều quan trọng là cần lựa chọn cơ sở uy tín để tránh bị tăng sắc tố hay nám đậm hơn trước đây.
• Dùng các viên uống giúp ức chế hình thành melanin (Glutathione, Vitamin C, L-Cystine), thuốc cân bằng nội tiết (theo chỉ định của bác sĩ), Tranexamic Acid dạng uống (theo chỉ định của bác sĩ).
• Thành phần bôi hỗ trợ trị nám chân sâu: Hydroquinone (2%-4% theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ), Tretinoin, Azelaic Acid, Kojic Acid, Arbutin,…
• Kết hợp với các phương pháp peel da hóa học (TCA, Glycolic Acid), lăn kim, mesotherapy (Tranexamic Acid, vitamin C. Glutathione).
• Các bài thuốc Đông Y giúp bổ huyết, cân bằng nội tiết tố, thải độc gan, điều hòa kinh huyệt, giảm ứ huyết như: đương quy, thục địa, bạch thược, diệp hạ châu, ngải cứu,…

Tham khảo Retinol an toàn, hiệu quả dành cho da nám kèm theo lão hóa tại đây

Xem thêm các bài viết khác của Beaudy.vn tại đây:

• Bị nám nên uống vitamin gì? 7 loại vitamin cần thiết giúp hỗ trợ trị nám da hiệu quả nhất
• 5 cách ngăn ngừa nám da tại nhà đơn giản và dễ thực hiện: bí quyết cho làn da sáng khỏe không tì vết
• Nám da khi mang thai: nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa

Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin, không thể thay thế cho chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ và chuyên gia da liễu. Beaudy.vn chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại các bạn trong các chủ đề làm đẹp sắp tới nhé.