Mụn luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bạn trẻ, đặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì khi chưa có đủ kiến thức về các loại mụn trên mặt. Vì không phân biệt đúng loại mụn, dẫn đến nhiều bạn điều trị mụn sai cách, và hậu quả đáng tiếc như thâm và sẹo lõm, khiến da mất đi vẻ thẩm mỹ tự nhiên. Hôm nay, Beaudy.vn sẽ giúp bạn phân biệt các loại mụn trên mặt, và giải pháp chăm sóc da hiệu quả cho từng nhóm mụn riêng biệt nhé.

Ở bài viết hôm nay, Beaudy.vn muốn hướng đến cách phân biệt mụn đơn giản và được áp dụng nhiều nhất. Đó là chia mụn thành 2 nhóm lớn: mụn không viêm và mụn viêm. Trong đó, mụn không viêm sẽ bao gồm: mụn đầu trắng, mụn đầu đen. Còn mụn viêm bao gồm: mụn sẩn, mụn mủ, mụn bọc và mụn nang. Từng nhân mụn sẽ có cơ chế hình thành khác nhau, và cách điều trị đặc biệt để đánh đúng vào cơ chế gây mụn. Sau đó, chúng ta cùng tìm hiểu về những nguyên nhân gây mụn thường gặp và trả lời các câu hỏi cơ bản về mụn.

Cách phân biệt các loại mụn trên mặt và chăm sóc da hiệu quả

Một làn da khỏe là như thế nào?

Trước tiên chúng ta cần phải biết được thế nào là một làn da khỏe, có như thế khi chăm sóc da cũng như điều trị mụn sẽ hướng đến những tính chất như thế này. Bề mặt da của chúng ta tồn tại các lỗ nhỏ gọi là lỗ chân lông, bên dưới có các tuyến bã nhờn có nhiệm vụ tiết ra dầu. Nhờ có lượng dầu này mà da chúng ta luôn duy trì được độ ẩm cần thiết, tránh da bị khô căng quá mức, đồng thời ngăn chặn các dấu hiệu lão hóa. Thế nên một làn da khỏe thì làn da sẽ có một ít lớp dầu tự nhiên, bề mặt mịn màng, lỗ chân lông có kích thước nhỏ, da rất ít mụn và không bị lão hóa sớm.

Mụn đầu trắng

Mụn đầu trắng là một dạng mụn viêm, cũng được xem là mụn nhân mụn đầu đen đóng. Đó là vì đầu nhân mụn không mở ra bên ngoài, nên không bị oxy hóa, khiến nhân mụn vẫn có đầu trắng và nằm sâu dưới da. Đặc điểm của nhóm mụn không viêm đều có nguyên nhân bắt nguồn từ việc sản xuất nhiều dầu thừa, kèm theo tế bào chết tích tụ lâu ngày không làm sạch. 2 yếu tố cơ bản này gây tắc nghẽn lỗ chân lông, ứ đọng nhân mụn bên dưới da. Mụn đầu trắng thường bị bỏ sót, ít được chú ý hơn so với mụn đầu đen vì chúng khó thấy hơn.

Giải pháp để điều trị mụn đầu trắng hiệu quả nhất, đó là dùng các hoạt chất: AHA/BHA, Benzoyl Peroxide và Reinoids (đặc biệt là Retinol).

Mụn đầu đen

Cơ chế gây mụn đầu đen dường như giống mụn đầu trắng, chỉ khác nhau là phần đầu của nhân mụn mở ra bên ngoài, tiếp xúc với không khí và bị oxy hóa nên có màu đen. Mụn đầu đen dễ nhận thấy, do tập trung ở những vị trí nổi bật trên mặt, như vùng chữ T (trán, mũi và cằm). Nếu điều trị mụn đầu đen hay mụn đầu trắng không tốt, thì chúng có thể chuyển sang mụn viêm khi có sự tấn công của vi khuẩn mụn C.Acnes.

Giải pháp để điều trị mụn đầu đen: giống như các hoạt chất dành cho mụn đầu trắng, các nhóm AHA (Glycolic Acid, Mandelic Acid, Lactic Acid), BHA (Salicylic Acid), Retinoids, Benzoyl Peroxide.

Mụn sẩn (Papules)

Là một dạng mụn viêm, kích thước nhỏ và không chứa mủ. Chúng xảy ra khi thành của lỗ chân lông bị tắc nghẽn, gay phản ứng sưng, đỏ cục bộ. Mụn sẩn có thể tiến triển thành mụn nặng hơn như mụn mủ, mụn bọc hoặc mụn nang.

Giải pháp điều trị mụn sẩn: Retinoids, Benzoyl Peroxide, Niacinamide và chiết xuất trà xanh, tràm trà,…

Mụn mủ (Pustules)

Là những nốt mụn có kích thước gần tương đồng với mụn sẩn, nhưng có mủ trắng hoặc mủ vàng kèm theo đó. Đó là vi có sự tham gia của vi khuẩn C.Acnes trong nhân mụn.

Ở giai đoạn này việc điều trị mụn mủ sẽ giống như điều trị mụn sẩn và tuyệt đối không được tự ý nặn mụn để tránh những tổn thương sâu.

Mụn bọc (Nodules)

Là mụn viêm có kích thước lớn hơn mụn sẩn và mụn mủ, nằm sâu bên dưới da và đầu mụn không rõ ràng. Đặc điểm của mụn bọc là đau và nhức nhiều. Mụn mủ bao gồm quá trình hoàn chỉnh của tất cả cơ chế gây mụn: tắc nghẽn lỗ chân lông, vi khuẩn gây mụn và phản ứng viêm.

Chính vì thế điều trị mụn bọc nên cân nhắc đến Retinoids, Benzoyl Peroxide và gặp bác sĩ da liễu để tư vấn dùng kháng sinh hoặc uống Isotretinoin.

Mụn nang (Cysts)

Mụn nang là loại mụn mủ nghiêm trọng nhất, có kích thước to và ăn sâu bên dưới nền da. Ngoài tất cả những đặc điểm của một nốt mụn viêm, thì mụn nang có nguy cơ để lại sẹo lõm cao nhất.

Điều trị mụn nang nên được thực hiện bởi bác sĩ da liễu, kết hợp đường bôi là Retinol hoặc Benzoyl Peroxide. Và không tự ý nặn mụn trong giai đoạn này.

Nguyên nhân gây ra mụn thường gặp nhất

Nguyên nhân gây mụn sẽ được làm 2 nhóm lớn: nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp.

• Nguyên nhân trực tiếp là do ba yếu tố: tuyến bã nhờn tăng hoạt động quá mức, các tế bào chết tích tụ lâu ngày và tăng sinh vi khuẩn C.Acnes gây mụn.
• Nguyên nhân gián tiếp thường liên quan: rối loạn hormone, chế độ ăn uống, ngủ nghỉ, stress hay quá trình chăm sóc da không đúng cách.

Câu hỏi thường gặp về các loại mụn trên mặt

Mụn có tự hết không?

Một nhân mụn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau: đó là mụn viêm hay mụn không viêm, cơ địa của từng người, nguyên nhân gây mụn và cách chăm sóc da hằng ngày như thế nào. Ví dụ như các nhân mụn đầu đen, mụn đầu trắng có thể khỏi nếu bạn làm sạch tốt sau vài tuần. Ngược lại mụn bọc và mụn nang nếu không điều trị sớm mụn sẽ phát triển nặng và gây sẹo lõm về sau này.

Có nên tự nặn mụn không?

Câu trả lời là không, bởi nặn mụn luôn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro và nguy cơ: nhiễm khuẩn mụn sang vùng da lành, đẩy nhân mụn sâu vào trong da và nguy cơ để lại thâm sẹo cũng cao hơn. Hiện nay, nặn mụn trở thành thói quen phổ biến của rất nhiều bạn trẻ, tuy nhiên nặn mụn không được khuyến cáo dù ở bất kỳ dạng mụn nào.

Làm sao để không để lại sẹo mụn?

Để không bị sẹo mụn thì thói quen nặn mụn nên được loại bỏ càng sớm càng tốt. Đồng thời có kiến thức về cách chăm sóc da mụn đúng cách, nhất là phân biệt được các loại mụn trên mặt và biết cách chọn đúng hoạt chất trong giai đoạn mụn. Cùng với đó, khi mụn phát triển thành mụn bọc, mụn nang thì nên thăm khám và điều trị kịp thời bởi các bác sĩ da liễu.

Mụn là vấn đề nan giải và khó giải quyết triệt để hoàn toàn, và hầu như ít nhiều ai trong chúng ta đều có nguy cơ nổi mụn như nhau. Thế nên, ngay từ những bước ban đầu chúng ta cần có cách phân biệt rõ ràng về các loại mụn trên mặt. Khi hiểu về mụn sẽ giúp chúng ta tiết kiệm được thời gian và chi phí khi lựa chọn sản phẩm chăm sóc da và điều trị mụn hợp lý hơn. Beaudy.vn hi vọng với những chia sẻ trong bài viết hôm nay đã mang đến thật nhiều thông tin có giá trị và hẹn gặp lại các bạn trong các chủ đề làm đẹp sắp tới nhé!

Theo quan niệm của Đông Y, mỗi vị trí mụn xuất hiện trên mặt sẽ phản ánh những vấn đề sức khỏe ở bên trong cơ thể có thể ta chưa biết đến. Các vị trí mụn nổi trên mặt như: trán, 2 bên má, cằm, mũi,… tưởng chừng là do những nguyên nhân chăm sóc da không đúng cách, tăng tiết dầu thừa và bã nhờn, nhưng cũng có thể đó là những dấu hiệu cảnh báo cho vấn đề sức khỏe của cơ thể. Hãy cùng Beaudy.vn khám phá chủ đề: Vị trí mụn trên mặt nói lên điều gì? Và những báo hiệu vấn đề sức khỏe khi mụn nổi trên mặt nhé!

Mụn và các nguyên nhân gây mụn

Mụn là bệnh về da vô cùng phổ biến và xuất hiện ở cả nam và nữ, vì thế hiểu về nguyên nhân gây mụn và vị trí mụn trên mặt là cách giúp các bạn có kế hoạch chăm sóc da và cơ thể đúng cách. Mụn xuất hiện trên cơ thể có thể là do những nguyên nhân sau đây:

• Tuyến bã nhờn hoạt động quá mức: đây là những tuyến nhỏ có công dụng giúp cân bằng độ ẩm khi da bị mất hơi nước, nhưng đồng thời cũng là nguyên nhân gây mụn phổ biến hàng đầu. Các tuyến bã nhờn khi không làm sạch đúng và kỹ, sẽ gây nên tình trạng bít tắc lỗ chân lông khiến da dễ nổi mụn và thường xuất hiện ở khắp mọi vị trí trên da mặt.
• Rối loạn nội tiết tố và thuốc: một nguyên nhân khác cũng thường gây mụn đó là những thay đổi trong cơ thể như: rối loạn hormone Androgen (tăng cao) trong tuổi dậy thì, trong thời kỳ mang thai hoặc mãn kinh/tiền mãn kinh. Ngoài ra các loại thuốc như là: thuốc tránh thai, thuốc chấm trầm cảm, steroids, thuốc trị mụn (có thể kích ứng),… đều có nguy cơ gây mụn.

• Chế độ ăn uống và sinh hoạt: bên cạnh đó những nhóm nguyên nhân vô cùng phổ biến như: ngủ đủ giấc, uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, không hút thuốc, lối sống lành mạnh healthy,… tưởng chừng rất dễ thực hiện nhưng rất nhiều bạn không thật sự quan tâm đến.
• Mỹ phẩm và quy trình dưỡng da: có thể nói đây là nhóm nguyên nhân khiến các cô nàng phải “đau đầu” vì lầm tưởng rằng đã chọn đúng sản phẩm, chọn nhiều bước trong quy trình chăm sóc da, có khi lên đến 8 bước 10 bước,… nhưng thực tế lắng nghe làn da cần đủ độ ẩm, kiểm soát bã nhờn, kháng viêm, giảm mụn trong giai đoạn này lại là lựa chọn thông minh nhất.
• Ngoài ra không thể kể đến những nhóm nguyên nhân khác như là: vi khuẩn P.Acnes, tế bào chết không được làm sạch, di truyền, PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang),…

Vị trí mụn trên mặt nói lên điều gì?

Vị trí mụn trên trán

Khi mụn xuất hiện trên trán là lúc báo hiệu những cơ quan của hệ tiêu hóa đang có vấn đề, có thể gặp trong các triệu chứng như: táo bón, đầy hơi, khó tiêu. Do trán được chi phối bởi hệ cơ quan là gan, khi gan hoạt động kém sẽ tích lũy các độc chất và từ đó dẫn đến mụn.

Cách trị mụn trên trán

• Do mụn trên trán biểu hiện ở cơ quan là gan liên quan đến hệ tiêu hóa nên các bạn phải có chế độ ăn uống lành mạnh bằng cách: tránh ăn đồ cay nóng quá nhiều, hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ và đồ ăn nhanh vì những thực phẩm này có thể làm tăng sản xuất dầu trên da. Thay vào đó xây dựng chế độ nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và kết hợp uống nhiều nước, tập thể dục thường xuyên.
• Ngoài ra có thể kết hợp phương pháp chăm sóc da như: vệ sinh mặt sạch sẽ 2 lần trong ngày, chọn các thành phần kháng viêm, giảm mụn như: BPO (Benzoyl Peroxide), BHA (Axit Salicylic), Azelaic Acid,…

Vị trí mụn ở má

Mụn ở 2 bên má cũng là báo hiệu cho vấn đề sức khỏe của gan và mật đang không khỏe, ví dụ như gan nhiễm mỡ, viêm gan,… Giống như các nguyên nhân mụn khác, mụn ở má còn có thể gặp trong các vấn đề như: dùng mỹ phẩm không phù hợp, tuyến bã nhờn tăng hoạt động, rối loạn nội tiết tố,…

Cách trị mụn ở má

• Nếu vấn đề cốt lõi nằm ở gan và mật thì cách điều trị tốt nhất chính là thăm khám các bác sĩ để tư vấn và tầm soát sức khỏe.
• Bên cạnh đó các bạn có thể giảm tiết bã nhờn bằng cách dùng sữa rửa mặt cho da mụn, toner không chứa cồn mà chứa các hoạt chất acid tẩy da chết dịu nhẹ (BHA, PHA, LHA, AHA,…), kem dưỡng không chứa dầu.
• Ngoài ra cần xây dựng chế độ lành mạnh thông qua kiểm soát chế độ ăn giàu chất xơ và ít chất béo. Ngủ đủ giấc, uống đủ nước, bổ sung các thành phần hoặc thực phẩm chứa chất chống oxy hóa và gốc tự do như là: vitamin C, vitamin E,…

Vị trí mụn ở cằm

Mụn ở cằm lại liên quan nhiều hơn đến vấn đề nội tiết tố trong cơ thể, đặc biệt ở nữ giới liên quan đến buồng trứng, thường gặp nhất là bệnh lý PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang) hoặc viêm buồng trứng. Cùng với đó, mụn ở cằm theo nghiên cứu của tạp chí Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology (2013) cho thấy có liên quan đến căng thẳng, stress, phụ nữ trong giai đoạn kinh nguyệt.

Vì thế phương pháp trị mụn ở cằm tốt nhất đó là nên: cân bằng lại lượng nội tiết tố bên trong cơ thể (nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ da liễu), vệ sinh da mặt sạch, không chạm tay lên mặt, tránh làm cơ thể bị lo lắng hay stress,…

Vị trí mụn ở mũi

Mụn ở mũi được nhận xét là có liên quan đến tim mạch và bệnh lý tăng huyết áp. Ngoài ra còn do nguyên nhân tăng tiết dầu thừa, bít tắc lỗ chân lông, da không làm sạch kỹ làm phát triển các mụn. Biểu hiện thường thấy ở mũi đó là tình trạng mụn đầu đen, mụn cám, sợi bã nhờn tích tụ,…

Cách trị mụn ở mũi: có thể bổ sung các thực phẩm tốt cho tim mạch như dùng nhiều loại rau xanh, bổ sung các loại hạt lanh, hạt chia, ngũ cốc nguyên hạt, hoặc các loại hải sản như (cá hồi, tôm, sò điệp), trái cây như (lựu, chuối), hoặc hạt hướng dương,… Cùng với chế độ chăm sóc da giảm dầu thừa ở mũi bằng cách bôi BHA/AHA tẩy da chết, dùng các hoạt chất như: Niacinamide, Azelaic Acid, Benzoyl Peroxide, Retinol,…

Vị trí mụn ở dưới mắt

Mụn dưới mắt thì liên quan đến các nhóm bệnh lý về tuyến giáp như cường giáp hoặc suy giáp, còn có thể liên quan đến thận trong sỏi thận hoặc viêm thận nữa đấy nhé! Bên cạnh đó, mụn ở dưới mắt thường gặp ở những người có thói quen dụi mắt làm bụi bẩn dễ tích tụ, tăng sinh vi khuẩn gây mụn.

Cách trị mụn ở dưới mắt thường rất quan trọng vì đây là vùng da nhạy cảm của khuôn mặt, chú trọng các sản phẩm trị mụn dịu nhẹ và an toàn lành tính, tốt nhất có thể dành riêng cho vùng da mắt. Và không được duy trì thói quen dụi mắt nhé.

Vị trí mụn quanh miệng và môi

Mụn ở miệng và quanh môi lại đặc trưng cho sức khỏe của dạ dày như trào ngược dạ dày thực quản, gặp ở nhóm người thích ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, hoặc cắn môi. Cách điều trị mụn ở miệng và môi đó là cần xây dựng chế độ ăn điều độ, tốt cho cơ thể như ăn ít đồ cay và nóng, bổ sung các loại dầu tốt chứa nhiều omega 369 cho cơ thể thay cho mỡ động vật,…

Tổng kết

Mỗi vị trí mụn trên mặt đều biểu hiện cho những vấn đề sức khỏe đang tiềm ẩn bên trong cơ thể, các bạn có thể quan sát những vị trí nổi mụn này kết hợp với việc lắng nghe sức khỏe đang báo hiệu cho bản thân. Nếu thật sự không khỏe và mụn bùng phát nặng nề thì nên thăm khám bác sĩ da liễu hoặc các bác sĩ có chuyên môn là tốt nhất. Beaudy.vn chân thành cảm ơn các bạn đã đón xem hết bài viết, hẹn gặp lại các bạn trong chủ đề sắp tới.