Sẹo mụn không chỉ là khuyết điểm trên làn da, mà còn là nỗi lo khiến phái đẹp mất đi sự tự tin. Có 2 loại sẹo mụn phổ biến nhất là sẹo lõm (Atropic Scar) và sẹo lồi (Hypertrophic Scar). Việc nhận biết đúng loại sẹo mà bạn đang gặp phải chính là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có thể điều trị hiệu quả. Hãy cùng Beaudy.vn tìm hiểu cách nhận biết các loại sẹo mụn trên mặt và các phương pháp điều trị sẹo mụn tối ưu nhất để làn da khỏe đẹp ngay hôm nay nhé!

Cơ chế hình thành sẹo mụn và yếu tố ảnh hưởng đến sẹo mụn

Sẹo mụn là hệ quả thường thấy sau tình trạng viêm nhiễm do mụn trứng cá gây ra, tổn thương này không điều trị đúng cách làm đứt gãy các collagen và elastin ở lớp trung bì da, và dẫn đến mất cân bằng trong quá trình phục hồi da. Quá trình hình thành sẹo mụn diễn ra qua 2 giai đoạn quan trọng:

• Giai đoạn viêm và phá vỡ mô da: đó là khi các nhân mụn tiến triển thành mụn bọc, mụn nang, mụn mủ sau đó vỡ ra, kích hoạt các phản ứng viêm tự nhiên. Dẫn đến bề mặt da lúc này bị sưng, đỏ và đau nhức ở vùng bị mụn. Kèm theo quá trình viêm là có sự tham gia của bạch cầu và enzyme giải phóng các hợp chất hóa học, chúng vô tình làm đứt gãy các collagen, lúc này da sẽ có hiện tượng tự sữa chữa.
• Giai đoạn chữa lành tự nhiên và tạo sẹo: các tế bào da sẽ bắt đầu tái tạo các mô bị tổn thương. Bắt đầu từ việc các nguyên bào sợi tại nơi tổn thương sinh ra collagen, dưới tác động của 2 loại enzyme chính là MMP và TIMP. Mục đích của giai đoạn này là tăng sinh collagen vừa đủ để phục hồi lại da. Nếu collagen dư thừa sẽ gây ra sẹo lồi, nếu thiếu hụt collagen sẽ gây ra sẹo lõm.

Bạn cũng sẽ thấy vì sao có những bạn sau khi nổi mụn trứng cá nhưng da không bị sẹo mụn, hoặc nếu có sẹo mụn thì điều trị lại rất dễ mà không tốn quá nhiều thời gian công sức. Đó là vì có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hình thành sẹo mụn trên da, bao gồm:

• Yếu tố di truyền: liên quan đến tốc độ sản sinh collagen và nền da
• Mức độ nghiêm trọng của tổn thương mụn
• Phản ứng viêm và miễn dịch của cơ thể
• Thói quen chăm sóc da và điều trị mụn sau đó
• Tuổi tác và khả năng phục hồi tự nhiên của làn da

Cách nhận biết các loại sẹo trên mặt

Sẹo lõm (Atropic Scar)

Sẹo lõm hình thành do cơ chế chung là da không đủ sản sinh các collagen dẫn đến bề mặt da không được lấp đầy, tạo thành các vùng lõm xuống trên khuông mặt. Và khi đó, sẹo lõm được chia làm 3 loại sẹo khác nhau tùy theo kích thước:

• Sẹo đáy nhọn (Ice Pick Scar): chiều rộng của sẹo dưới 2mm, nhưng độ sâu rất cao, giống như các ô kim nhỏ. Đây là tình trạng tổn thương collagen nghiêm trọng và khó điều trị nhất trong các loại sẹo lõm còn lại.

• Sẹo hình vuông (Boxcar Scar): chiều rộng của sẹo thường dao động từ 1 đến 4mm, có thành rõ ràng, dạng hình vuông. Về cơ bản chiều sâu của sẹo hình vuông sẽ ít hơn sẹo đáy nhọn và chiều rộng sẽ nhiều hơn.

• Sẹo hình lượn sóng (Rolling Scar): loại sẹo thứ 3 đặc trưng của sẹo lõm đó là sẹo hình lượn sóng, chúng có chiều rộng khoảng 4 đến 5mm, hình dạng không có thành rõ ràng, độ sâu không nhiều như hai loại sẹo còn lại.

Sẹo lồi (Hypertrophic Scar)

Ngược lại với sẹo lõm, sẹo lồi là kết quả của quá trình tăng sinh quá mức của các sợi collagen tuýp I và tuýp III, dẫn đến tích tụ collagen bất thường. Và cuối cùng khiến cho mô sẹo trở nên cứng, thiếu độ đàn hồi, dễ làn rộng và gồ lên bề mặt da. Ban đầu sẹo lồi thường có màu đỏ hoặc tím, sau đó nhạt màu theo thời gian. Có thể kèm theo các triệu chứng như ngứa, căng tức hoặc đau do các mô xung quanh bị kéo căng, và áp lực tạo sẹo.

Nguyên tắc điều trị các loại sẹo mụn trên mặt

Cách điều trị sẹo lõm

Ý tưởng điều trị sẹo lõm sẽ dựa trên chính cơ chế bệnh sinh đó là thiếu hụt collagen, chính vì thế điều trị sẹo bằng cách tăng sinh collagen để bù đắp lại lượng thiếu hụt.

• Các phương pháp thẩm mỹ hiện đại: Vascular Lasers, Fractional Lasers, Micro Needling (lăn kim), TCA Cross (chấm TCA),…
• Các hoạt chất đường bôi cải thiện sẹo lõm: nhóm chất của Retinoids ưu tiên Adapalene (công thức Adapalene 0.3% kết hợp với Benzoyl Peroxide); hoặc Glycolic Acid kết hợp Retinoids (Tretinoin hoặc Retinal).
• Đồng thời phải ngăn ngừa mụn trứng cá tiếp tục quay trở lại bằng cách tẩy tế bào chết, làm sạch sâu lỗ chân lông và bôi các hoạt chất kiểm soát mụn.
• Và đừng quên bôi kem chống nắng mỗi ngày trong xuyên suốt nhiều năm để da không bị mất collagen do tác động của tia UV.

Cách điều trị sẹo lồi

Cơ chế của điều trị sẹo lồi là không tiếp tục tăng sinh collagen như sẹo lõm, vì sẹo lồi đã dư thừa nhiều collagen. Các phương pháp thường được dùng để trị sẹo lồi như là:

• Vascular Laser, Fractional Laser, Laser CO2 Fractional, Laser Nd:YAG
• Sử dụng Silicone
• Tiêm Corticosteroid ức chế nguyên bào sợi tăng sinh
• Phẫu thuật cắt bỏ sẹo

Sẹo mụn luôn là nỗi ám ảnh và tự ti của rất nhiều cô nàng, bởi chúng không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn khiến bạn không tự tin về cơ thể mình. Hai nhóm sẹo mụn phổ biến là sẹo lõm và sẹo lồi, do những cơ chế và cách điều trị khác nhau. Chính vì thế, bạn cần nhận biết các loại sẹo mụn trên mặt một cách hợp lý sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Beaudy.vn chân thành cảm ơn các bạn đã luôn đồng hành, và hi vọng bài viết hôm nay sẽ mang lại góc nhìn mới hữu ích trong chăm sóc da của bạn nhé!