Khi da bỗng nổi mụn, phản xạ đầu tiên của chúng ta là luôn đổ lỗi cho skincare. Nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại: skincare hiếm khi là nguyên nhân. Thủ phạm lại đến từ bên trong: nội tiết, stress, thuốc và những thói quen bạn không hề để ý. Hôm nay, Beaudy.vn sẽ chỉ rõ 5 nguyên nhân phổ biến nhất khiến da đột nhiên nổi nhiều mụn – nhớ lưu lại để tự kiểm tra nhé!

Chúng ta vẫn luôn quen thuộc để mụn trứng cá hình thành sẽ có 4 yếu tố chính tham gia: tăng tiết bã nhờn, tắc nghẽn cổ nang lông, tăng sinh vi khuẩn Cutibacterium Acnes (C.Acnes) và phản ứng viêm.

Thế nên, chỉ cần bất kỳ một hay các nguyên nào tác động được ít nhất 1 cơ chế thôi, cũng đã khiến da nổi mụn. Nhưng các đợt bùng phát mụn trứng cá còn hơn, các nguyên nhân thường tiềm ẩn nhiều cơ chế đằng sau đó.

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

PCOS, viết tắt của Polycystic Ovarian Disease, là một hội chứng buồng trứng đa nang. Mụn do nguyên nhân này, thường gặp là mụn bọc, mụn nang (nhóm mụn viêm) và xuất hiện nhiều ở vùng hàm, mặt và cổ. Khi PCOS hoạt động sẽ làm tăng hormone Androgen, ảnh hưởng trực tiếp lên da theo cả 3 con đường:

• Kích thích tuyến bã nhờn gây tăng tiết dầu quá mức, thậm chí gấp cả 2 đến 3 lần so với bình thường
• Tăng sừng hóa cổ nang lông tạo ra nhiều tế bào sừng, dễ gây nên các nút tắc nghẽn gọi là Microcomedone (là con đường đầu tiên gây mụn đầu đen, mụn đầu trắng).
• Tăng nhạy cảm của nang lông với Androgen ở một số cơ địa, từ đó dễ gây bùng phát mụn trứng cá hơn so với bình thường.

Thuốc

Không chỉ bôi thoa mỹ phẩm bên ngoài da mới gây mụn, mà đôi khi chính các thuốc bạn đang dùng cũng là nguyên nhân gây mụn thường gặp nhất. Một vài nhóm thuốc phổ biến có thể gây bùng mụn trứng cá như:

• Corticosteroids: làm tăng sừng hóa, tắc nghẽn cổ nang lông, tăng cả vi khuẩn C.Acnes. Đặc biệt, Corticoid có thể gây ức chế miễn dịch nếu lạm dụng, từ đó làm da dễ viêm, dễ nổi mụn đều khắp mặt.
• Các thuốc liên quan hormone: ảnh hưởng đến những hormone như Testosterone, Progesterone làm tăng tuyến bã nhờn ở cổ nang lông. Từ đó làm da tiết nhiều dầu, tắc nghẽn và viêm.
• Thuốc chống co giật như Phenytoin, Carbamazepine gây kích hoạt hệ miễn dịch, gián tiếp kích thích tuyến bã nhờn.
• Các chất ức chế EGFR như là Erlotinib, Gefitinib, Cetuximab,… Nhóm thuốc này làm cho hàng rào bảo vệ da bị giảm tổng hợp, khiến da dày sừng, tăng viêm.

Độ ẩm môi trường

Nếu bạn để ý, mụn trứng cá sẽ dễ rất bùng phát vào mùa hè. Vì lúc này độ ẩm cao khiến cho: tăng tiết mồ hôi, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, giảm khả năng thoát hơi nước. Tất cả tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng bít tắc lỗ chân lông.

Liên quan đến chế độ ăn

Nếu bạn thường xuyên bị bùng phát mụn trứng cá, phải kiểm tra xem có hay ăn những nhóm thực phẩm như là: sữa, thực phẩm chứa chỉ số đường huyết (GI) cao.Sữa, nhất là nhóm sữa tách béo sẽ làm tăng hormone IGF-1 làm tăng sản xuất bã nhờn, tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông. Đặc biệt, nhiều loại sữa chứa hormone, chất biến đổi gen, hay các loại whey các bạn tập gym hay dùng,… cũng là nguyên nhân gây mụn trứng cá.

Ăn nhiều đường, hay các thực phẩm giàu chất ngọt nhân tạo cũng gây mụn trứng cá. Chúng làm tăng đường huyết nhanh, nên tăng lượng dầu trên da. Và các chất ngọt cũng dễ gây các phản ứng viêm trên da nhiều hơn nữa. Các chất ngọt bạn cần lưu ý như: đường tinh luyện, bánh ngọt, trà sữa, cơm trắng nhiều, bánh mì trắng,…

Mỹ phẩm gây bít tắc lỗ chân lông

Ngoài 4 nguyên nhân trên, bạn cũng cần kiểm tra xem liệu routine skincare của mình đang có yếu tố nào dễ gây mụn không. Đặc biệt các sản phẩm dễ gây bít tắc lỗ chân lông, thường nằm ở nhóm kem dưỡng ẩm. Các thành phần như: Petrolatum, Lanolin, dầu khoáng,… Hay các sản phẩm trang điểm, thậm chí cả kem chống nắng kết cấu quá dày bí trên da.

Hiện nay, mụn trứng cá còn liên quan đến tình trạng Breakout, đột nhiên da bị kích ứng, nổi mụn nước li ti, mụn viêm khắp mặt,… Nguyên nhân thường do các sản phẩm có tính treatment như: Retinoids (thường gặp Retinol), BHA, AHA nồng độ cao, Benzoyl Peroxide, Azelaic Acid, Niacinamide (trên 10%),…

Thế nên, nếu có những đợt bùng phát mụn xảy ra, bạn đừng vội cho rằng chỉ đến từ mỗi thói quen skincare, mà quên đi những yếu tố xung quanh nữa nhé. Beaudy.vn sẽ tiếp tục bật mí thêm nhiêu chủ đề về mụn thật hữu ích, mới mẻ, đừng quên theo dõi để cùng nhau khám phá nhé.

Thật bất lực khi phải chịu cảnh mụn trứng cá chỉ vì tác dụng phụ của thuốc – đặc biệt là khi bạn không thể ngừng dùng nó vì sức khỏe. Không chỉ gây khó chịu, mụn còn lấy đi sự tự tin, khiến nhiều cô gái e dè, né tránh giao tiếp với mọi người xung quanh. Nhưng đừng lo, Beaudy.vn sẽ giúp bạn giải mã mụn trứng cá do thuốc: dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị đúng cách.

Cách phân biệt mụn trứng cá do thuốc với mụn thông thường

Mụn trứng cá luôn xoay quanh 4 cơ chế chính, bắt đầu từ việc lỗ chân lông bị tắc nghẽn do dầu thừa và tế bào chết. Xong sau đó, kéo theo quá trình xâm nhập của vi khuẩn C.Acnes vào nhân mụn. Kèm theo các phản ứng viêm của bạch cầu đa nhân trung tính để chống lại những yếu tố gây hại. Bên cạnh đó, mụn còn chịu ảnh hưởng bởi: di truyền, thói quen, và các loại thuốc uống hàng ngày.

Nhưng trước tiên, chúng ta cần phải xác định liều rằng bạn đang có nguy cơ gặp phải tình trạng mụn trứng cá do thuốc hay chỉ là mụn thông thường thôi nè. Bởi vì mụn trứng cá do thuốc sẽ khó điều trị hơn, cần có can thiệp của bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc các chuyên khoa khác về loại thuốc bạn sử dụng. Hãy xem bạn có “lọt” vào các tiêu chí sau đây không nhé:

• Thời gian gần đây có dùng các loại thuốc như: kháng sinh, tránh thai, corticoid, chống trầm cảm, chống động kinh,… Đây là điều kiện bắt buộc phải khi nói về loại mụn này.
• Mụn sẽ xuất hiện tập trung ở các vị trí như là: ngực, lưng và bụng thay vì nổi ở mặt như thông thường.
• Biểu hiện thường là: các nốt mụn sưng viêm, đôi khi kèm theo mủ trứng, chứ không đơn thuần là mụn ẩn, mụn đầu trắng hay mụn đầu đen.

5 nhóm thuốc gây mụn trứng cá thường gặp nhất!

Thuốc kháng sinh

Cho đến hiện nay, thuốc kháng sinh vẫn được kê toa rất nhiều với mục đích điều trị bệnh, trong đó có cả bệnh về mụn trứng cá. Tuy nhiên, sử dụng kháng sinh về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến chức năng gan, thận làm giảm khả năng thanh lọc và loại bỏ độc tố. Do đó, ngoài mụn trứng cá, da còn có biểu hiện sạm đen, sần sùi, thô ráp và kém mịn màng hơn so với trước.

Thêm vào đó, kháng sinh không chỉ ức chế đi vi khuẩn C.Acnes gây mụn, mà còn tiêu diệt luôn cả những lợi khuẩn trên da. Từ đó làm suy yếu hàng rào bảo vệ khiến da dễ nhạy cảm, tổn thương nhiều hơn nữa.

Thuốc tránh thai

Nhiều cô nàng khi dùng thuốc tránh thai kết hợp, có chứa hai loại hormone là estrogen và progesterone sẽ dễ bị mụn lắm. Do làm thay đổi nội tiết tố bên trong cơ thể, làm tăng sản xuất dầu thừa, bã nhờn, gây tắc nghẽn lỗ chân lông nặng nề – hội đủ các yếu tố dẫn đến mụn trứng cá do thuốc luôn đấy.

Thuốc Corticoid

Corticoid có cả đường uống và đường bôi trực tiếp lên da mặt, mục đích của Corticoid dùng để kháng viêm và ức chế miễn dịch nhanh chóng. Thế nhưng, nếu bạn dùng Corticoid mà không có bác sĩ theo dõi sẽ có hơn 10 tác dụng phụ, trong đó làn da chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Mụn trứng cá do Corticoid thường viêm đỏ, mụn nhỏ li ti có nhân trắng, có mủ, dễ bội nhiễm, kèm theo giãn mao mạch và khó phục hồi hoàn toàn được như trước.

Thuốc chống trầm cảm và an thần

Các nhóm thuốc này sẽ ảnh hưởng trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, và cơ chế tác động cụ thể vẫn chưa quá rõ ràng. Nhưng nhìn chung, thuốc sẽ làm tăng tiết bã nhờn nhiều hơn, gây thay đổi hormone trong cơ thể. Ngoài ra, khi dùng thuốc chống trầm cảm và an thần cũng ảnh hưởng đến thói quen ăn uống, ngủ nghỉ trong ngày.

Thuốc chống động kinh

2 loại thuốc phổ biến là Phenytoin và Carbamazepine có tác dụng phụ là gây nổi mụn trứng cá tùy vào cơ địa của mỗi cá nhân. Về bản chất thì cũng tương tự như các loại thuốc khác, thuốc chống động kinh cũng làm mất cân bằng hormone và tăng tiết bã nhờn, ngoài ra, còn kèm theo viêm da và tăng nhạy cảm với ánh sáng mặt trời.

Điều trị mụn trứng cá do thuốc đúng cách

• Ngưng ngay thuốc nghi ngờ gây mụn: đầu tiên, nếu bạn có đang dùng các nhóm thuốc kể trên (tự ý dùng) thì bạn có thể tạm ngưng. Còn nếu thuốc được kê bởi bác sĩ thì bạn hãy tiếp tục uống và đến thăm khám lại với họ.
• Không bôi thêm bất kỳ sản phẩm nào khác: mụn trứng cá do thuốc thì nguyên nhân chính là bởi thuốc, ít khi chịu tác động của các bước chăm sóc da hay gì cả, thế nên việc cần làm không phải tăng cường bôi thoa mỹ phẩm, mà thay vào đó tập trung làm sạch và dưỡng ẩm cho da khỏe mạnh trở lại là được rồi nhé.
• Thăm khám ngay với bác sĩ chuyên khoa da liễu: điều này rất quan trọng, bởi chính bác sĩ sẽ là người ra quyết định bạn có nên tiếp tục uống thuốc với liều lượng thế nào, có đổi sang thuốc mới hay không, hay cần kết hợp thêm gì để giảm tác dụng phụ. Do đó, hãy lựa chọn các bác sĩ uy tín, làm việc tại bệnh viện da liễu có kinh nghiệm nhé.

Nếu bạn vô tình được kê toa một loại thuốc và sau khi uống thì nổi mụn đột ngột, hãy nghĩ nhiều hơn về tình trạng mụn trứng cá do thuốc. Đây không phải là một vấn đề hiếm gặp, do đó nếu bạn nhận biết đúng cách và xử trí kịp thời thì dễ dàng giúp làn da phục hồi lại như cũ, nên đừng quá lo lắng nhé. Beaudy.vn chân thành cảm ơn các bạn đã luôn đồng hành và hẹn gặp lại các bạn trong các bài viết làm đẹp hay ho sắp tới nhé.