Khi da bỗng nổi mụn, phản xạ đầu tiên của chúng ta là luôn đổ lỗi cho skincare. Nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại: skincare hiếm khi là nguyên nhân. Thủ phạm lại đến từ bên trong: nội tiết, stress, thuốc và những thói quen bạn không hề để ý. Hôm nay, Beaudy.vn sẽ chỉ rõ 5 nguyên nhân phổ biến nhất khiến da đột nhiên nổi nhiều mụn – nhớ lưu lại để tự kiểm tra nhé!

Chúng ta vẫn luôn quen thuộc để mụn trứng cá hình thành sẽ có 4 yếu tố chính tham gia: tăng tiết bã nhờn, tắc nghẽn cổ nang lông, tăng sinh vi khuẩn Cutibacterium Acnes (C.Acnes) và phản ứng viêm.

Thế nên, chỉ cần bất kỳ một hay các nguyên nào tác động được ít nhất 1 cơ chế thôi, cũng đã khiến da nổi mụn. Nhưng các đợt bùng phát mụn trứng cá còn hơn, các nguyên nhân thường tiềm ẩn nhiều cơ chế đằng sau đó.

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

PCOS, viết tắt của Polycystic Ovarian Disease, là một hội chứng buồng trứng đa nang. Mụn do nguyên nhân này, thường gặp là mụn bọc, mụn nang (nhóm mụn viêm) và xuất hiện nhiều ở vùng hàm, mặt và cổ. Khi PCOS hoạt động sẽ làm tăng hormone Androgen, ảnh hưởng trực tiếp lên da theo cả 3 con đường:

• Kích thích tuyến bã nhờn gây tăng tiết dầu quá mức, thậm chí gấp cả 2 đến 3 lần so với bình thường
• Tăng sừng hóa cổ nang lông tạo ra nhiều tế bào sừng, dễ gây nên các nút tắc nghẽn gọi là Microcomedone (là con đường đầu tiên gây mụn đầu đen, mụn đầu trắng).
• Tăng nhạy cảm của nang lông với Androgen ở một số cơ địa, từ đó dễ gây bùng phát mụn trứng cá hơn so với bình thường.

Thuốc

Không chỉ bôi thoa mỹ phẩm bên ngoài da mới gây mụn, mà đôi khi chính các thuốc bạn đang dùng cũng là nguyên nhân gây mụn thường gặp nhất. Một vài nhóm thuốc phổ biến có thể gây bùng mụn trứng cá như:

• Corticosteroids: làm tăng sừng hóa, tắc nghẽn cổ nang lông, tăng cả vi khuẩn C.Acnes. Đặc biệt, Corticoid có thể gây ức chế miễn dịch nếu lạm dụng, từ đó làm da dễ viêm, dễ nổi mụn đều khắp mặt.
• Các thuốc liên quan hormone: ảnh hưởng đến những hormone như Testosterone, Progesterone làm tăng tuyến bã nhờn ở cổ nang lông. Từ đó làm da tiết nhiều dầu, tắc nghẽn và viêm.
• Thuốc chống co giật như Phenytoin, Carbamazepine gây kích hoạt hệ miễn dịch, gián tiếp kích thích tuyến bã nhờn.
• Các chất ức chế EGFR như là Erlotinib, Gefitinib, Cetuximab,… Nhóm thuốc này làm cho hàng rào bảo vệ da bị giảm tổng hợp, khiến da dày sừng, tăng viêm.

Độ ẩm môi trường

Nếu bạn để ý, mụn trứng cá sẽ dễ rất bùng phát vào mùa hè. Vì lúc này độ ẩm cao khiến cho: tăng tiết mồ hôi, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, giảm khả năng thoát hơi nước. Tất cả tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng bít tắc lỗ chân lông.

Liên quan đến chế độ ăn

Nếu bạn thường xuyên bị bùng phát mụn trứng cá, phải kiểm tra xem có hay ăn những nhóm thực phẩm như là: sữa, thực phẩm chứa chỉ số đường huyết (GI) cao.Sữa, nhất là nhóm sữa tách béo sẽ làm tăng hormone IGF-1 làm tăng sản xuất bã nhờn, tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông. Đặc biệt, nhiều loại sữa chứa hormone, chất biến đổi gen, hay các loại whey các bạn tập gym hay dùng,… cũng là nguyên nhân gây mụn trứng cá.

Ăn nhiều đường, hay các thực phẩm giàu chất ngọt nhân tạo cũng gây mụn trứng cá. Chúng làm tăng đường huyết nhanh, nên tăng lượng dầu trên da. Và các chất ngọt cũng dễ gây các phản ứng viêm trên da nhiều hơn nữa. Các chất ngọt bạn cần lưu ý như: đường tinh luyện, bánh ngọt, trà sữa, cơm trắng nhiều, bánh mì trắng,…

Mỹ phẩm gây bít tắc lỗ chân lông

Ngoài 4 nguyên nhân trên, bạn cũng cần kiểm tra xem liệu routine skincare của mình đang có yếu tố nào dễ gây mụn không. Đặc biệt các sản phẩm dễ gây bít tắc lỗ chân lông, thường nằm ở nhóm kem dưỡng ẩm. Các thành phần như: Petrolatum, Lanolin, dầu khoáng,… Hay các sản phẩm trang điểm, thậm chí cả kem chống nắng kết cấu quá dày bí trên da.

Hiện nay, mụn trứng cá còn liên quan đến tình trạng Breakout, đột nhiên da bị kích ứng, nổi mụn nước li ti, mụn viêm khắp mặt,… Nguyên nhân thường do các sản phẩm có tính treatment như: Retinoids (thường gặp Retinol), BHA, AHA nồng độ cao, Benzoyl Peroxide, Azelaic Acid, Niacinamide (trên 10%),…

Thế nên, nếu có những đợt bùng phát mụn xảy ra, bạn đừng vội cho rằng chỉ đến từ mỗi thói quen skincare, mà quên đi những yếu tố xung quanh nữa nhé. Beaudy.vn sẽ tiếp tục bật mí thêm nhiêu chủ đề về mụn thật hữu ích, mới mẻ, đừng quên theo dõi để cùng nhau khám phá nhé.

Bạn đã bao giờ ngạc nhiên khi thấy các nốt mụn bất ngờ “biểu tình” mạnh mẽ, khiến da mặt trở nên sưng viêm và đỏ rát đến mức không biết phải làm sao chưa? Hiện tượng da đôt nhiên nổi mụn hàng loạt được gọi là Breakout, một phản ứng kích ứng phổ biến nhưng đầy nguy hiểm. Bởi vì nếu xử lý không khéo, bạn có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng về lâu dài. Trong bài viết hôm nay, Beaudy.vn sẽ tiết lộ 7 nguyên nhân khiến da mặt đột nhiên nổi nhiều mụn, và cách bảo vệ làn da khỏe mạnh theo năm tháng nhé!

7 nguyên nhân khiến da mặt đột nhiên nổi nhiều mụn

Liên quan đến nội tiết tố

Đây là nguyên nhân khó kiểm soát nhất và cũng gây bùng phát mụn nghiêm trọng, một dạng mụn điển hình gọi là mụn nội tiết. Các rối loạn nội tiết tố và hormone bên trong cơ thể thường liên quan đến tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ và ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh. Cơ chế bùng phát mụn do nội tiết tố thường do tăng hormone Androgen, dẫn đến sản xuất nhiều dầu thừa kết hợp cùng tế bào chết có sẵn gây bít tắc lỗ chân lông.

Do đó, để kiểm soát mụn do nội tiết thì kiểm soát hormone estrogen và progestin rất quan trọng. Một số loại thuốc tránh thai, thuốc lợi tiểu Spironolactone thường được bác sĩ chỉ định để giảm hoạt động của Androgen.

Dị ứng với thành phần mỹ phẩm

Nguyên nhân tiếp theo khiến bạn ngỡ ngàng không biết vì sao da nổi mụn nghiêm trọng, đó là vì bạn dị ứng với các thành phần trong mỹ phẩm. Thông thường nhóm nguyên nhân này thường xảy ra khi bạn tiếp xúc với một loại mỹ phẩm mới có chứa các hoạt chất dễ kích ứng cho da như là: parabens, formaldehyde, benzoyl peroxide, retinoids,…

Yếu tố tác động từ môi trường

Bạn có thể chưa biết hết tác hại tiêu cực của môi trường ô nhiễm đến da kinh khủng như thế nào. Các hạt bụi mịn có kích thước siêu nhỏ (PM2.5) tiếp xúc với lỗ chân lông mỗi ngày, tác động của tia UVA/UVB lên trên hàng rào bảo vệ da. Chúng không chỉ làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, làm đứt gãy các collagen và elastin, mà còn gây mụn do tăng hoạt động của các tuyến bã nhờn và mồ hôi.

Stress và căng thẳng

Có một sự thật là căng thẳng không gây ra mụn, thế nhưng căng thẳng tác động lên hormone cortisol trong cơ thể, làm tăng sản xuất các cytokines dẫn đến viêm da và bã nhờn. Chính vì thế, bạn sẽ thấy khi các stress da càng dễ nổi mụn, đặc biệt là các nốt mụn viêm. Bên cạnh đó, đây cũng là thời điểm da trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Một trong những giải pháp giúp kiểm soát tình trạng căng thẳng thường được khuyên rằng đó là: thiền định, yoga, hít thở sâu, nghỉ ngơi,…

Tẩy da chết quá mức

Tẩy tế bào chết là một bước quan trọng không thể thiếu trong việc ngăn ngừa mụn. Thế nhưng khi lạm dụng tẩy da chết quá mức với tần suất cao, ví dụ như mỗi ngày hoặc cách ngày đều rất dễ gây ra breakout cho da mặt. Các loại AHA, BHA hoặc các phương pháp tẩy da chết vật lý có thể khiến da trở nên khô và dễ kích ứng hơn. Do đó, một số làn da nhạy cảm thường được khuyến khích chỉ nên tẩy da chết mỗi tuần 1 lần (hoặc 2 lần mỗi tuần), có thể dùng các loại enzyme tự nhiên, hoặc PHA để dịu nhẹ hơn cho làn da.

Ăn quá nhiều đường

Nếu bạn tiêu thụ quá nhiều thực phẩm như: bánh mì trắng, cơm, nước ngọt, trái cây, khoai tây,… sẽ làm tăng đột ngột lượng đường trong máu. Và có một liên quan mật thiết giữa lượng đường và mụn, đó là làm tăng hormone IGF-1 (hormone tương tự insulin). Thế nhưng IGF-1 lại khiến cho cơ thể tăng hoạt động của tuyến bã nhờn do ảnh hưởng lên hormone Androgen. Chính vì thế, ăn quá nhiều đường sẽ rất dễ làm bùng mụn viêm.

Cơ thể bị mất nước

Có một quy luật tự nhiên của cơ thể chúng ta, đó là khi làn da bị mất nước thì sẽ bù trừ bằng cách tăng hoạt động của dầu thừa. Thế nhưng, việc tăng dầu thừa này lại không tự nhiên, dẫn đến tình trạng tiết quá nhiều dầu rất dễ làm tắc nghẽn lỗ chân lông, dẫn đến mụn trứng cá. Cơ thể bị mất nước nhanh thường do nhiều nguyên nhân, nếu không kể các bệnh lý khác, thì làm việc ngoài trời, tiếp xúc với nắng nóng là các yếu tố dễ làm da bị mất nước nhiều nhất. Hoặc các sản phẩm có chứa cồn khô sẽ làm khô đi lớp lipid giữ ẩm của da.

Cách phòng ngừa và hỗ trợ điều trị mụn hiệu quả

Xây dựng chế độ chăm sóc da khoa học

Để có thể ngăn ngừa mụn đột nhiên kích ứng dữ dội, trước hết bạn phải có một quy trình chăm sóc da thật hiệu quả. 3 bước dưỡng da cơ bản thường được khuyên trong mọi routine skincare, đó là: làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng. Bên cạnh đó, bạn có thể dùng thêm các loại toner hoặc serum để điều trị các vấn đề của da. Nhưng hãy luôn tuân thủ 2 quy tắc quan trọng nhất của skincare: một là luôn bôi sản phẩm có kết cấu lỏng trước đặc sau, hai là bôi sản phẩm có độ pH thấp trước và pH cao sau. Khi bắt đầu dùng sản phẩm mới phải luôn tìm hiểu nguy cơ kích ứng và patch test trước.

Bổ sung các thành phần hỗ trợ trị mụn

Hãy luôn có các thành phần có khả năng kiểm soát mụn và kháng viêm ngay cả khi làn da đang bình thường nhất. Các nhóm hoạt chất cần có trong quy trình chăm sóc da của bạn như là: Retinol hoặc Retinoids, Niacinamide, BHA (Salicylic Acid), Azelaic Axit,… Thế nhưng không phải dùng hằng ngày mà bạn chỉ nên duy trì tần suất 1 đến 2 lần mỗi tuần để mụn không bị bùng phát lên nhé.

Điều chỉnh lối sống

Tưởng chừng không quá quan trọng, thế nhưng một lối sống khỏe mạnh đã được chứng minh bảo vệ làn da rất tốt về lâu dài sau đó. Bạn nên ăn nhiều chất xơ, rau củ, vitamin và trái cây. Đồng thời hạn chế các thực phẩm có chứa lượng đường cao. Bên cạnh đó, hãy ngủ thật đủ giấc để cân bằng lại lượng hormone cortisol trong cơ thể. Và đừng quên duy trì thói quen tập thể dục đều đặn mỗi ngày để cơ thể khỏe mạnh hơn.

Cải thiện sức khỏe của hàng rào bảo vệ da

Một trong những cách phòng ngừa mụn hiệu quả đã được chứng minh, đó là khi bạn có được một hàng rào bảo vệ da (Skin Barrier) khỏe mạnh. Đó là việc bạn duy trì các chủng vi sinh vật có lợi cho da như Probiotics/Prebiotics bằng các sản phẩm lên men. Cùng với đó, hãy thường xuyên bổ sung Peptides, Ceramide để bảo vệ lớp lipid của da về lâu dài.

Da mặt đột nhiên nổi nhiều mụn không phải hiếm gặp khi chăm sóc da, mà hầu như đều đến từ việc thay đổi bất ngờ một thói quen nào đó, dẫn đến da không thích ứng kịp. Trong bài viết hôm nay, Beaudy.vn đã bật mí TOP 7 nguyên nhân khiến da mặt bị breakout và từ đó giúp các bạn có thêm nhiều góc nhìn mới trong chăm sóc da, cũng như biết cách khắc phục hiệu quả nhất. Beaudy.vn chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại các bạn trong các chủ đề làm đẹp sắp tới nhé!