Với các tín đồ làm đẹp, có lẽ các thành phần axit được sử dụng trong các công thức chăm sóc da như AHA, BHA,… đã quá quen thuộc vì chúng được mệnh danh là thành phần đi đầu trong việc tái tạo bề mặt, tẩy tế bào chết và làm sáng da tuyệt vời. Tuy nhiên, đôi khi làn da của chúng ta lại quá nhạy cảm để sử dụng những thành phần mạnh như vậy, thì đâu là giải pháp khác dành cho bạn? Đó chính là là axit polyhydroxy (PHA)!

PHA (Axit polyhydroxy) là gì?

• Loại thành phần: Chất tẩy tế bào chết.
• Các lợi ích chính: Phục hồi da, tẩy tế bào chết, giảm sự xuất hiện của các tổn thương trên da.
• Ai nên sử dụng nó: PHA thường an toàn cho mọi loại da, nhưng đặc biệt là đối với những người có làn da dầu hoặc mụn trứng cá.
• Tần suất sử dụng: Để bắt đầu, hãy thử sử dụng PHA ba lần một tuần. Bạn có thể sử dụng nó dưới dạng toner, rửa mặt hoặc thậm chí là serum.
• Hoạt động tốt với: Các axit khác ở nồng độ thấp.
• Không sử dụng với: Các axit khác ở nồng độ rất cao, retinoids nếu bạn đặc biệt nhạy cảm.

PHA, còn được gọi là axit polyhydroxy, là axit thuộc họ AHA. Do cấu trúc lớn hơn nên PHA không thâm nhập sâu vào da mà hoạt động trên các lớp bên ngoài của da. Chúng có xu hướng ít nhạy cảm hơn và nhẹ nhàng hơn so với các chất tẩy tế bào chết hóa học khác. PHA được sử dụng trên da với các lợi ích tẩy tế bào chết, làm mịn da, dưỡng ẩm và chống lão hóa … PHA có thể là một sự lựa chọn an toàn cho những làn da nhạy cảm và một số người gặp các vấn đề về da.

Lợi ích của PHA đối với làn da

• Tốt cho da nhạy cảm: PHA nhẹ nhàng hơn rất nhiều trên da vì chúng có kích thước phân tử lớn và không thâm nhập quá sâu vào lớp da.
• Không gây kích ứng: Vì PHA rất nhẹ nhàng nên sẽ an toàn và không gây kích ứng trên da.
• Duy trì độ ẩm cho da: PHA là chất giữ ẩm và góp phần làm cho làn da sáng hơn.
• Chống viêm: Các axit này có thể được biết đến nhiều nhất với đặc tính tẩy da chết, nhưng chúng được trang bị rất nhiều đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.

AHA so với BHA và PHA

Có thể nói PHA giống như một chất lột da hóa học rất nhẹ và thân thiện với mọi làn da. Với đặc điểm tương tự axit alpha-hydroxy nhưng lại an toàn và ít gây kích ứng hơn do không thâm nhập quá sâu vào da. Ví dụ, với da khô, nhạy cảm và bị tổn thương do ánh nắng mặt trời, có thể sử dụng PHA, sau đó là kem dưỡng ẩm (hoặc kết hợp) để làm sáng, mịn, hydrat hóa và làm căng mọng làn da.

Đầu tiên, bạn đã có AHA (axit alpha-hydroxy) và bao gồm axit glycolic, citric và lactic. AHA có thể khá mạnh, vì vậy tùy thuộc vào nồng độ của sản phẩm, bạn có thể muốn giới hạn việc sử dụng của mình ở mức một hoặc hai lần một tuần.

Sau đó, bạn có BHA, hoặc axit beta-hydroxy, đây là nơi có thể tìm thấy axit salicylic. Loại axit này rất tuyệt vời trong việc làm sạch các lỗ chân lông bị tắc nghẽn và thường được khuyên dùng cho những thứ như mụn trứng cá hoặc dày sừng – làn da thô ráp mà bạn có dường như không bao giờ biến mất.

Tác dụng phụ của PHA

Trên thực tế, PHA không hề có bất kì tác dụng phụ nào. Thay vì đi sâu vào da của bạn, chúng nhẹ nhàng rửa sạch bụi bẩn bám trên da một cách nhẹ nhàng. Đó là lý do tại sao chúng rất được yêu thích và là một thành phần dễ sử dụng như vậy. Tuy nhiên, PHA vẫn là axit, vì vậy nếu bạn có làn da nhạy cảm thì nên thử nghiệm sản phẩm trước trên da để đảm bảo nó có phản ứng với làn da hay không.

Cách sử dụng PHA cho da

PHA được sử dụng trong rất nhiều sản phẩm và theo một số cách khác nhau. Chúng có thể được kết hợp vào bất kỳ loại sản phẩm nào — tẩy tế bào chết dạng lỏng, toner, mặt nạ…

Rất nhiều dung dịch AHA sẽ có PHA trong đó để làm sạch các bụi bẩn trên bề mặt mà AHA bỏ sót. Đôi khi, PHA được thêm vào như một yếu tố tẩy tế bào chết bổ sung vào một sản phẩm không tẩy tế bào chết để các tế bào da chết được rửa sạch và có thể nhìn thấy các đặc tính của sản phẩm – thường là huyết thanh.

Bên cạnh đó, PHA còn là axit linh hoạt nhất, có nghĩa là chúng có thể được kết hợp với nhiều phương pháp điều trị khác. PHA có thể được kết hợp với các thành phần khác hoặc các liệu trình da liễu để mang lại lợi ích bổ sung cho liệu pháp. PHA còn đi chung với retinoids khi điều trị mụn trứng cá hoặc được sử dụng cùng với hydroquinone để cải thiện sắc tố da cũng như lão hóa. Không những thế, trong lĩnh vực thẩm mỹ, chẳng hạn như laser và mài da vi điểm, PHA cũng tham gia vào quá trình điều trị này.

Khi nói đến việc tìm kiếm một phương pháp điều trị mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành hiệu quả, bạn có thể đã thử mọi loại kem dưỡng da, lọ thuốc và huyết thanh ở đó. Nhưng nó cũng giúp giải quyết tận gốc vấn đề. Nói cách khác, để thực sự điều trị mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành, bạn có thể cần phải hiểu nguyên nhân gây ra nó ngay từ đầu.

Nguyên nhân nào gây ra mụn?

Nguồn gốc của tất cả mụn trứng cá là do lỗ chân lông bị tắc nghẽn. Lỗ chân lông, là lỗ mở bao quanh mỗi nang lông, là một phần quan trọng của da vì chúng cũng là nơi chứa các tuyến bã nhờn của bạn.

Các tuyến này tiết ra bã nhờn (dầu) thông qua lỗ chân lông, giúp giữ cho làn da của bạn mềm mại và được bảo vệ. Nhưng nếu lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi bụi bẩn, tế bào da chết, dầu thừa, và có thể cả vi khuẩn, thì điều đó sẽ gây ra mụn.

Đôi khi, bạn chỉ cần chăm sóc da tốt hơn bằng cách rửa mặt hoặc tẩy tế bào chết thường xuyên là đủ để ngăn ngừa mụn. Tuy nhiên, đối với nhiều người khác, tình hình phức tạp hơn. Và, đặc biệt là khi bạn đã trưởng thành, việc cố gắng tìm ra nguyên nhân gây ra mụn có thể khiến sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Nguyên nhân phổ biến gây ra mụn trứng cá ở người lớn

Biến động nội tiết tố

Ví dụ, sự gia tăng sản xuất progesterone (xảy ra sau khi rụng trứng) có thể liên quan đến mụn trứng cá vì nó làm tăng sản xuất bã nhờn trên da. Androgen (nội tiết tố nam) như testosterone cũng có thể làm tăng sản xuất bã nhờn và do đó, đóng một vai trò trong mụn nội tiết tố ở mọi người thuộc mọi giới tính.

Nội tiết tố của bạn sẽ dao động một cách tự nhiên tại một số thời điểm nhất định trong cuộc đời, ví dụ như:

• Khoảng thời gian của kỳ kinh nguyệt.
• Trong hoặc sau khi mang thai.
• Trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh.
• Khi bạn bắt đầu hoặc ngừng sử dụng biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố.

Căng thẳng

Việc căng thẳng mãn tính cũng có thể đóng một vai trò rất lớn trong việc các vấn đề về da như mụn trứng cá và người ta nghi ngờ rằng hormone cortisol được sản sinh ra khi chúng ta căng thẳng là nguyên nhân chính.

Cortisol có thể bắt đầu gây ra các vấn đề với cơ thể, bao gồm cả việc làm rối loạn làn da của bạn. Nghiên cứu cho thấy nó có thể góp phần gây ra mụn trứng cá do tạo ra một môi trường thuận lợi đối với mụn viêm do vi khuẩn.

Ô nhiễm

Có thể bạn chưa xem xét tác động của môi trường đối với làn da của bạn – đặc biệt là bụi bẩn và bức xạ tia cực tím bên ngoài. Ô nhiễm không khí chỉ làm cho lớp bụi bẩn này phủ lên mặt bạn, đặc biệt nếu bạn sống ở thành phố. Rõ ràng, việc có nhiều bụi bẩn trên mặt có thể làm tăng nguy cơ bị tắc nghẽn lỗ chân lông, vì vậy, loại bỏ những thứ đó thông qua một thói quen rửa mặt phù hợp chắc chắn sẽ hữu ích. Nhưng liệu việc tiếp xúc với tia UV hoặc hóa chất trong không khí có thực sự gây hại cho làn da của bạn? Hay gây ra mụn trứng cá?

Chúng ta biết rằng tiếp xúc với tia cực tím làm tăng nguy cơ ung thư da và các dấu hiệu lão hóa sớm, như nếp nhăn và đốm đen. Và việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể gây ra mụn trứng cá vì nó làm khô da, dẫn đến sản xuất dầu thừa trong nỗ lực bù đắp. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải thoa kem chống nắng phổ rộng với ít nhất 30 SPF cơ bản mỗi ngày. Nó sẽ giúp ngăn ngừa mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành và giúp bảo vệ da mặt của bạn nói chung.

Sử dụng sai sản phẩm

Nếu bạn có làn da dầu hoặc da hỗn hợp và dễ nổi mụn, nên sử dụng các sản phẩm chăm sóc da không phải là gốc nước và không chứa dầu. Các sản phẩm như thế này ít có khả năng làm tắc nghẽn lỗ chân lông của bạn. Vì vậy, hãy thử một loại kem dưỡng ẩm dạng gel hoặc nhẹ nhàng.

Làm sạch quá thường xuyên hoặc quá mạnh

Rửa mặt quá nhiều có thể khiến tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn. Mặc dù một số người có làn da đặc biệt khô hoặc nhạy cảm thấy rằng họ chỉ cần làm sạch một lần một ngày, nhưng hầu hết chúng ta nên làm sạch hai lần một ngày với chất tẩy rửa nhẹ nhàng. Làm sạch nhiều hơn mức đó thường là quá nhiều và chỉ có thể làm khô da.

Ngoài ra, tẩy tế bào chết quá thường xuyên hoặc với các sản phẩm quá mạnh có thể làm tổn thương da và làm trầm trọng thêm tình trạng mụn. Loại tẩy tế bào chết bạn nên làm và tần suất bạn nên thực hiện (nếu có) tùy thuộc vào loại da của bạn và những mối quan tâm chính về da của bạn. Nhưng nhìn chung, các chuyên gia khuyên bạn nên sử dụng sản phẩm tẩy da chết hóa học nhẹ nhàng hơn (sản phẩm có chứa các thành phần như axit lactic, axit glycolic hoặc axit salicylic) thay vì tẩy tế bào chết hoặc bàn chải, được coi là tẩy da chết thủ công hoặc vật lý.

Bạn chỉ nên tẩy tế bào chết không quá ba lần mỗi tuần đối với hầu hết mọi người. Nếu bạn có làn da khô hoặc nhạy cảm hơn, chỉ cần tẩy tế bào chết một lần một tuần hoặc cách tuần có thể là rất nhiều cho bạn.

Cách điều trị mụn trứng cá ở người lớn hiệu quả

Phương pháp điều trị tại chỗ với các thành phần trị mụn

Điều đầu tiên và quan trọng nhất cần làm khi giải quyết mụn trứng cá là sử dụng sản phẩm với các thành phần được khoa học hỗ trợ. Hãy nhớ rằng không phải sản phẩm hoặc thành phần nào cũng hiệu quả với tất cả mọi người và nhiều sản phẩm trong số này cần được sử dụng nhất quán trong vài tuần trước khi có bất kỳ thay đổi nào trên da của bạn. Vì vậy, hãy làm từ từ — nhưng hãy kiên trì. Và nếu bạn không thấy bất kỳ kết quả nào hoặc bạn không thể tìm thấy sản phẩm không gây kích ứng da của mình, hãy gặp bác sĩ da liễu để được hướng dẫn và có thể là điều trị theo toa.

Một số thành phần có thể tham khảo:

• Axit salicylic hay còn được biết đến là 1 BHA, một loại chất tẩy tế bào chết hóa học. Nó hoạt động bằng cách hòa tan các liên kết giữa các tế bào da chết. Axit salicylic được sử dụng nhiều trong điều trị mụn trứng cá vì nó tan trong dầu, cho phép nó hoạt động phép thuật thông thoáng sâu hơn trong lỗ chân lông nhờn của bạn so với các chất tẩy da chết hóa học khác.
• Axit glycolic là một axit alpha-hydroxy (AHA), một loại chất tẩy da chết hóa học khác.
• Axit lactic là một chất tẩy tế bào chết hóa học khác, AHA. Nhưng axit lactic được biết đến là nhẹ nhàng hơn so với các loại tẩy tế bào chết hóa học khác, vì vậy đây là một nơi tốt để bắt đầu nếu bạn chưa quen với các liệu pháp tẩy tế bào chết.
• Axit polyhydroxy (PHAs), bao gồm gluconolactone và axit lactobionic, là một loại chất tẩy da chết hóa học khác và thường được coi là nhẹ nhàng nhất. Nếu bạn có làn da rất khô hoặc nhạy cảm, hoặc bạn đã có phản ứng xấu với các chất tẩy tế bào chết hóa học khác trong quá khứ, bạn nên cân nhắc sử dụng PHA.
• Benzoyl peroxide hoạt động bằng cách thực sự tiêu diệt vi khuẩn mụn đồng thời tẩy tế bào chết trong lỗ chân lông. Nó không nhẹ nhàng như tẩy tế bào chết hóa học, vì vậy hãy cẩn thận khi sử dụng và đảm bảo dưỡng ẩm.
• Lưu huỳnh không có nhiều nghiên cứu đằng sau nó về mụn trứng cá như một số lựa chọn khác trong danh sách này, nhưng nó là thường là một phương pháp điều trị được khuyến nghị đối với các vết sưng giống như mụn trứng cá liên quan đến bệnh rosacea.
• Axit azelaic là một loại thuốc điều trị chéo mụn trứng cá / mụn trứng cá khác có tác dụng tuyệt vời trong việc làm sạch các vết sưng tấy đôi khi gặp ở bệnh trứng cá đỏ cũng như mụn nhọt. Như SELF đã giải thích trước đây, cơ chế chính xác mà axit azelaic hoạt động vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Nhưng chúng tôi biết nó có hiệu quả.
• Retinoids là các dẫn xuất của vitamin A, bao gồm retinol, retinal (retinaldehyde) và axit retinoic. Chúng có các loại thuốc mua tự do (thường có thành phần hoạt chất là retinol trong các loại thuốc này) và các phiên bản kê đơn mạnh hơn.

Nhược điểm lớn nhất của chúng là khắc nghiệt và đôi khi có thể quá nhiều đối với da nhạy cảm, đặc biệt là khi bạn mới bắt đầu sử dụng. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là chỉ sử dụng chúng vài ngày một tuần trước tiên, để luôn dưỡng ẩm hiệu quả và cực kỳ chăm chỉ thoa kem chống nắng khi sử dụng retinoid.

Retinol có sẵn trong nhiều sản phẩm không kê đơn và đó thường retinoids có thể gây kích ứng. Thực sự có rất nhiều sản phẩm retinol trên thị trường, vì vậy hãy xem các lựa chọn được bác sĩ da liễu đề xuất này. Nếu bạn muốn thử thứ gì đó mạnh hơn, bạn có thể chọn Differin (adapalene) hiện có bán không cần kê đơn. Đối với mụn trứng cá nặng hơn hoặc cứng đầu hơn, hãy gặp bác sĩ da liễu để được kê đơn retinoid.

Tẩy tế bào chết

Tẩy da chết là điều quan trọng nhất bạn có thể làm thường xuyên để chống lại mụn trứng cá cả về mặt ngăn ngừa và điều trị. Cho dù bạn chọn sử dụng chất tẩy da chết hóa học hay vật lý, hãy biết rằng bước này sẽ giúp ngăn ngừa mụn bằng cách giữ cho lỗ chân lông thông thoáng và giúp loại bỏ bất kỳ tắc nghẽn nào.

Tuy nhiên, hãy chú ý đừng tẩy tế bào chết quá thường xuyên, có thể khiến da bị kích ứng, bong tróc, khô ráp. Từ một đến ba lần một tuần là nhiều đối với hầu hết mọi người, nhưng làn da của bạn có thể mất nhiều hơn hoặc ít hơn tùy thuộc vào loại da và vấn đề về da cụ thể.

Sản phẩm chống viêm

Như đã đề cập, mụn hình thành khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi bụi bẩn, dầu và tế bào da chết. Nếu cũng có vi khuẩn, mụn có thể bị viêm, có nghĩa là nó trở nên đỏ, sưng và đau. Không phải tất cả các mụn đều bị viêm, nhưng những mụn có xu hướng trở nên khó chịu hơn để đối phó. Vì vậy việc tìm cách xoa dịu họ đồng thời điều trị tận gốc vấn đề là điều cần thiết.

Nếu bạn bị mụn viêm, hãy tìm các sản phẩm có chứa các thành phần làm dịu (như bột yến mạch dạng keo, lô hội hoặc centella asiatica) cùng với các thành phần trị mụn như axit salicylic.

Thuốc uống

Tùy thuộc vào (các) nguyên nhân gốc rễ và mức độ nghiêm trọng của mụn, bạn có thể thấy rằng các phương pháp điều trị tại chỗ không cắt được mụn. Ví dụ, mụn trứng cá do nội tiết tố thúc đẩy bởi các quá trình bên trong mà không thể thực sự khắc phục được bằng các loại thuốc bên ngoài.

Các loại thuốc điều chỉnh nồng độ nội tiết tố, chẳng hạn như thuốc tránh thai và spironolactone hoặc retinoid dạng uống như isotretinoin rất hữu ích trong việc kiềm chế sự bùng phát nội tiết tố, ngăn ngừa mụn trứng cá hiệu quả.

Tiêm cortisone

Khi nói đến mụn trứng cá dạng nang, các phương pháp điều trị tại chỗ không thể điều trị nó tận gốc. Và bởi vì những nốt mụn lớn và gây đau đớn đó nằm rất sâu trong da, chúng có nhiều khả năng để lại sẹo nếu bạn nặn và nặn chúng hơn các loại mụn khác. Cách duy nhất để giảm nó nhanh chóng là tiêm cortisone – là phương pháp điều trị tại chỗ thực sự cho các tổn thương mụn dạng nang gây đau đớn.